Πρωτογενές πλεόνασμα 3 δισ. στο τρίμηνο – Η υπεραπόδοση και ο «λογιστικός» παράγοντας

Υπέρβαση-έκπληξη στα δημόσια ταμεία

Η εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού στο πρώτο τρίμηνο του 2026 παρουσίασε μια εντυπωσιακή υπέρβαση. Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό υπερβαίνει κατά 1 δισ. ευρώ τον αρχικό στόχο. Η αύξηση των φορολογικών εσόδων αποτελεί τον κύριο μοχλό αυτής της επίδοσης. Ωστόσο, το υπουργείο Οικονομικών σπεύδει να βάλει «φρένο» στις υπερβολικές προσδοκίες. Τονίζει πως η μεγάλη απόκλιση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε λογιστικού χαρακτήρα μεταθέσεις πληρωμών.

Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε έλλειμμα 650 εκατ. ευρώ. Ο στόχος προέβλεπε έλλειμμα 1,2 δισ. ευρώ. Συνεπώς, η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη. Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 18,5 δισ. ευρώ. Πρόκειται για αύξηση 8,2% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Τα φορολογικά έσοδα ξεπέρασαν κάθε πρόβλεψη. Η αύξηση αυτή αποδεικνύει τη δυναμική της οικονομίας.

«Η μεγάλη απόκλιση από τον στόχο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε λογιστικού χαρακτήρα μεταθέσεις πληρωμών.»

Οι λογιστικές προσαρμογές και ο «κρυφός» παράγοντας

Η πραγματικότητα πίσω από τα νούμερα είναι πιο περίπλοκη. Το υπουργείο προχώρησε σε μια σειρά εξαιρέσεων. Οι μεταθέσεις πληρωμών αφορούν κυρίως εξοπλιστικά προγράμματα και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Από εκεί μεταφέρθηκαν 450 εκατ. ευρώ. Επίσης, οι μεταβιβάσεις προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης καθυστέρησαν κατά 1,2 δισ. ευρώ. Χωρίς αυτές τις προσαρμογές, η υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος περιορίζεται δραστικά. Η πραγματική υπέρβαση εκτιμάται σε μόλις 150 εκατ. ευρώ.

Η εικόνα των εσόδων επίσης χρήζει προσοχής. Στα στοιχεία του Μαρτίου συμπεριλήφθηκαν και έκτακτα έσοδα. Η δεύτερη δόση από την παραχώρηση του καζίνο στο Ελληνικό απέφερε 150 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, ολοκληρώθηκε η σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Το ποσό των 350 εκατ. ευρώ καταγράφηκε ως έσοδο. Ωστόσο, ένα μέρος του αφορούσε επιστροφή ΦΠΑ. Η λογιστική αυτή εγγραφή διογκώνει τα έσοδα. Η πραγματική οικονομική υπεραπόδοση, συνεπώς, είναι μικρότερη.

Δαπάνες και χρηματοδοτήσεις – Πού πήγαν τα χρήματα

Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 24,9 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι αυξημένο κατά 1,2 δισ. σε σχέση με πέρυσι. Οι μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις αφορούν τον ΟΠΕΚΑ. Ο Οργανισμός έλαβε 1,8 δισ. ευρώ. Ο ΕΟΠΥΥ ακολούθησε με 1,5 δισ. ευρώ. Για την προμήθεια φαρμάκων, η ΕΚΑΠΥ πήρε 1,1 δισ. ευρώ. Τα νοσοκομεία και η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ενισχύθηκαν με 850 εκατ. ευρώ.

Οι μεταφορές έλαβαν 350 εκατ. ευρώ. Το Fuel Pass κόστισε 180 εκατ. ευρώ. Η επιδότηση του diesel κίνησης έφτασε τα 60 εκατ. ευρώ. Οι επενδυτικές δαπάνες ανήλθαν σε 4,2 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι αυξημένο κατά 500 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2025. Η υλοποίηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων επιταχύνεται. Η συνολική εικόνα δείχνει μια οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης. Ωστόσο, η λογιστική «φούσκα» στα έσοδα απαιτεί προσοχή.

Η αποτίμηση και τα συμπεράσματα

Η συνολική αποτίμηση του τριμήνου είναι ανάμεικτη. Από τη μία, η υπέρβαση των φορολογικών εσόδων είναι πραγματική και ενθαρρυντική. Από την άλλη, η μεγάλη εικόνα της υπέρβασης οφείλεται σε λογιστικά τεχνάσματα. Το υπουργείο τονίζει ότι οι μεταθέσεις δεν επηρεάζουν το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, η εικόνα που παρουσιάζεται είναι διογκωμένη. Η πραγματική δημοσιονομική βελτίωση είναι σημαντική, αλλά όχι τόσο θεαματική. Το οικονομικό επιτελείο καλείται να διαχειριστεί τις προσδοκίες. Η αξιοπιστία των αριθμών είναι κρίσιμη για την εμπιστοσύνη της αγοράς.

«Το πρώτο τρίμηνο επιβεβαιώνει την υπερβατική πορεία των εσόδων, αλλά με τις λογιστικές προσαρμογές να αφαιρούν την εντυπωσιακή υπέρβαση.»