Γιώργος Κούρτογλου | 15 Αυγούστου 2026 ΠΟΛΙΤΙΚΗ
- Ο Στέφανος Μάνος πέθανε σε ηλικία 87 ετών, έπειτα από χρόνια προβλήματα υγείας.
- Διετέλεσε υπουργός Περιβάλλοντος, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
- Συνδέθηκε με τα μεγαλύτερα έργα υποδομής της χώρας: Μετρό, αεροδρόμιο Σπάτα, Αττική Οδό, γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου.
- Ίδρυσε τους Φιλελεύθερους και συνίδρυσε τη Δράση, παραμένοντας πιστός στη φιλελεύθερη ιδεολογία του.
- Η πολιτική του κληρονομιά χαρακτηρίζεται από ορθολογισμό, μεταρρυθμιστικό πνεύμα και παρεμβάσεις που άλλαξαν την καθημερινότητα της Αθήνας.
Ο Στέφανος Μάνος, μια από τις πιο εμβληματικές και αμφιλεγόμενες πολιτικές φυσιογνωμίες της μεταπολίτευσης, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών. Ο πρώην υπουργός, που συνδέθηκε με τα μεγαλύτερα έργα υποδομής της χώρας — από το Μετρό και το αεροδρόμιο των Σπάτων έως την Αττική Οδό και τη γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου — αφήνει πίσω του μια παρακαταθήκη που ξεπερνά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τις κομματικές ταμπέλες.
Γεννημένος στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1939, ο Στέφανος Μάνος προερχόταν από μια οικογένεια με βαθιές ρίζες στην επιστήμη και την επιχειρηματικότητα. Σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός με ειδίκευση στην αεροδυναμική στο Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και απέκτησε MBA από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, προτού εισέλθει δυναμικά στον χώρο των επιχειρήσεων, φτάνοντας μέχρι την προεδρία του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων.
Η πολιτική του διαδρομή ξεκίνησε το 1977, όταν εξελέγη βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία, με την παρότρυνση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Υπήρξε υφυπουργός Δημοσίων Έργων και στη συνέχεια υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, καθώς και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Η θητεία του αυτή αποδείχθηκε καθοριστική για τη διαμόρφωση του σύγχρονου αστικού τοπίου της Ελλάδας.
Το όνομά του συνδέθηκε άρρηκτα με την υλοποίηση έργων που σήμερα θεωρούνται δεδομένα για την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Η προώθηση του Μετρό της Αθήνας, η μεταφορά του αεροδρομίου από το Ελληνικό στα Σπάτα, η απεμπλοκή της Αττικής Οδού και η έναρξη των διαδικασιών για τη γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου αποτελούν κορυφαία επιτεύγματα της θητείας του. Παράλληλα, η ανάπλαση της Πλάκας, οι πεζοδρομήσεις, οι λεωφορειολωρίδες και η δημιουργία παιδότοπων άλλαξαν την εικόνα της Αθήνας, σε μια εποχή που το νέφος και η κυκλοφοριακή συμφόρηση αποτελούσαν μείζονα προβλήματα.
Ο Στέφανος Μάνος υπήρξε επίσης ένας από τους πρωτεργάτες της απελευθέρωσης των αγορών στην Ελλάδα. Η θεσμική είσοδος της κινητής τηλεφωνίας, το άνοιγμα της ραδιοφωνίας και η σταδιακή αποχώρηση του κράτους από μονοπωλιακές δομές, όπως η ΔΕΗ και ο ΟΤΕ, αποτέλεσαν πεδία σκληρών πολιτικών συγκρούσεων, στις οποίες ο Μάνος έμεινε πιστός στις φιλελεύθερες αρχές του, χωρίς να υποχωρεί μπροστά στις αντιδράσεις.
Η σχέση του με την κομματική εξουσία ήταν πάντα τεταμένη. Το 1998, η σύγκρουσή του με τον τότε πρόεδρο της ΝΔ Κώστα Καραμανλή οδήγησε στη διαγραφή του. Στη συνέχεια, ίδρυσε τους Φιλελεύθερους (1999) και αργότερα τη Δράση (2009), επιδιώκοντας να δημιουργήσει έναν αυτόνομο φιλελεύθερο πόλο. Παρά τις προσπάθειές του, τα εγχειρήματα αυτά δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το 3%, αποτυπώνοντας την αδυναμία του ελληνικού πολιτικού συστήματος να αγκαλιάσει μια καθαρή φιλελεύθερη πρόταση.
Η ιστορική του πορεία, ωστόσο, δεν κρίνεται μόνο από εκλογικές επιτυχίες. Όπως σημείωσε ο στενός του συνεργάτης, Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης, ο Στέφανος Μάνος «ήταν ένας μόνος του» σε ένα σύστημα που ανταμείβει τον συμβιβασμό. Η ειλικρίνεια, η ευθύτητα και η αδιαλλαξία του απέναντι στον λαϊκισμό τον κατέστησαν ταυτόχρονα σεβαστό και αντιπαθητικό, αλλά ποτέ αδιάφορο.
Ο Στέφανος Μάνος τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία με τον τίτλο του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής. Ήταν παντρεμένος και πατέρας πέντε παιδιών. Η κηδεία του θα γίνει σε στενό οικογενειακό κύκλο, σύμφωνα με την επιθυμία του.
