Οι νέες αμερικανικές επιθέσεις και τα ιρανικά αντίποινα μετέτρεψαν τα Στενά σε μια θαλάσσια ναρκοθετημένη ζώνη – η κυκλοφορία έχει σχεδόν μηδενιστεί και οι αγορές κρατούν την ανάσα τους

Μια θάλασσα που έπαψε να κινείται

Η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παγώσει. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Reuters, μόλις δύο δεξαμενόπλοια κατάφεραν να διαπλεύσουν την θαλάσσια οδό τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης. Ο αριθμός αυτός έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα περίπου 40 πλοία που κατά μέσο όρο διέσχιζαν τα Στενά τις δύο προηγούμενες εβδομάδες. Η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική: τότε, η μέση ημερήσια διέλευση ανερχόταν σε 125 έως 140 πλοία.

Η απότομη πτώση της ναυτιλιακής κίνησης δεν είναι τυχαία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, πλήττοντας περισσότερους από 80 στόχους, ως απάντηση στις επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον τριών εμπορικών πλοίων. Το Ιράν, από την πλευρά του, απάντησε με πυραυλικά πλήγματα κατά αμερικανικών στρατιωτικών υποδομών, βάζοντας σε δοκιμασία την εύθραυστη εκεχειρία.

Οι δύο που τόλμησαν και όσοι γύρισαν πίσω

Τα δύο πλοία που διέπλευσαν τα Στενά την Πέμπτη ήταν το υπερδεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου Berg 1, το οποίο είχε φορτωθεί στο ιρανικό νησί Χαργκ και υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις, και το χημικό δεξαμενόπλοιο Well Sail, που φέρει σημαία των Νήσων Μάρσαλ. Η παρουσία τους στα Στενά αποτελεί μάλλον εξαίρεση παρά κανόνα, την ώρα που τουλάχιστον τέσσερα πλοία μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν κάνει στροφή πριν καν επιχειρήσουν να περάσουν.

Ανάμεσα σε αυτά που γύρισαν πίσω βρίσκονται τρία πλοία μεταφοράς LNG της QatarEnergy, που κινούνταν προς τα Στενά πριν αλλάξουν πορεία, καθώς και ένα ινδικής σημαίας δεξαμενόπλοιο που μετέφερε 2 εκατομμύρια βαρέλια κουβετιανού αργού και έκανε στροφή στα ανοιχτά του Ομάν. Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει ότι η αίσθηση ανασφάλειας στην περιοχή έχει φτάσει σε επίπεδα που αποτρέπουν ακόμη και τα πιο τολμηρά πλοία.

Πύραυλοι στην Ιορδανία και η απειλή της Τεχεράνης

Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις δεν περιορίστηκαν σε απειλές. Το Πολεμικό Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε την εκτόξευση 10 βαλλιστικών πυραύλων εναντίον της στρατιωτικής βάσης Αζράκ στην Ιορδανία. Η Ιορδανία ανακοίνωσε νωρίτερα ότι αναχαίτισε οκτώ από αυτούς, χωρίς να αναφερθούν θύματα ή ζημιές. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι εάν η «αμερικανική επιθετικότητα» επαναληφθεί, οι βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή θα μπουν στο στόχαστρο.

Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τις ΗΠΑ ότι διαταράσσουν το σταδιακό άνοιγμα της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε περαιτέρω παρέμβαση θα συναντήσει μια «συντριπτική απάντηση». Η κλιμάκωση αυτή, που ξεκίνησε με τις επιθέσεις σε τρία δεξαμενόπλοια νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, έχει φέρει την περιοχή στα πρόθυρα μιας νέας, ανοιχτής σύρραξης.

Ο φόβος των ασφαλιστών και το στοίχημα του LNG

Οι επιπτώσεις της κρίσης δεν περιορίζονται στις καθυστερήσεις των πλοίων. Ορισμένοι πολέμιοι ασφαλιστές έχουν ήδη συστήσει στις ναυτιλιακές εταιρείες να αναστείλουν τα δρομολόγιά τους μέσω των Στενών, ενώ άλλοι επανεξετάζουν τους όρους των συμβολαίων τους. Όπως δήλωσε ανώνυμα ένας εκ των ασφαλιστών, «η αγορά ναυτικού πολέμου αντιμετωπίζει πλέον την προοπτική δυνητικά σοβαρών απωλειών».

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του νέου ρίσκου είναι το πλοίο μεταφοράς LNG Al Rekayyat, το οποίο παραμένει ακυβέρνητο στα ανοιχτά του Ομάν μετά από πλήγμα που προκάλεσε πυρκαγιά στο μηχανοστάσιό του. Παρά τους αρχικούς φόβους για έκρηξη, οι πηγές του κλάδου εκτιμούν ότι ο κίνδυνος είναι χαμηλός και το φορτίο φυσικού αερίου παραμένει ασφαλές. Η παρουσία του, ωστόσο, αποτελεί μια υπενθύμιση του τι μπορεί να συμβεί σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη.

«Η ιστορία του ανοίγματος του Ορμούζ δείχνει πιο εύθραυστη μετά την τελευταία κλιμάκωση» – η προειδοποίηση των ναυλομεσιτών

Η κλιμάκωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα Στενά του Ορμούζ διακινούσαν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου. Η σχεδόν πλήρης διακοπή της κυκλοφορίας θέτει σε κίνδυνο την ενεργειακή τροφοδοσία της παγκόσμιας οικονομίας, την ίδια στιγμή που οι διπλωματικές οδοί μοιάζουν να έχουν κλείσει. Οι επόμενες ώρες θα δείξουν αν η εκεχειρία μπορεί να διασωθεί ή αν ο Ορμούζ θα μείνει ερμητικά κλειστός για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα.