Η Αχαΐα του 2026: ΝΔ πρώτη χωρίς κυριαρχία – Η ΕΛΑΣ αναδιατάσσει την Κεντροαριστερά

Η Αχαΐα παραμένει μία από τις πιο ανταγωνιστικές εκλογικές περιφέρειες της χώρας. Η νέα έρευνα της Data Consultants, που διεξήχθη το διάστημα 1–8 Ιουλίου 2026, αποτυπώνει ένα πολιτικό σκηνικό σε πλήρη αναδιάταξη. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση, χωρίς όμως να ασκεί εκλογική κυριαρχία. Η ΕΛΑΣ εμφανίζεται ως ο ισχυρός δεύτερος πόλος, αναδιαμορφώνοντας τον χώρο της Κεντροαριστεράς. Το ΠΑΣΟΚ δέχεται πίεση, ενώ το υποθετικό σενάριο ενός κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά αποκαλύπτει την ύπαρξη ενός υπαρκτού, σαφώς προσδιορισμένου χώρου στα δεξιά της ΝΔ.

Πρόθεση ψήφου: Η Νέα Δημοκρατία πρώτη, η ΕΛΑΣ ακολουθεί στενά

Στην ερώτηση «Αν πρόκυπτε θέμα Εθνικών εκλογών και ψηφίζαμε την ερχόμενη Κυριακή, εσείς ποιο κόμμα θα ψηφίζατε;», η ΝΔ συγκεντρώνει 21,0% έναντι 18,7% της ΕΛΑΣ. Η απόσταση των 2,3 μονάδων είναι περιορισμένη και δεν επιτρέπει να γίνει λόγος για σταθερή εκλογική υπεροχή. Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί με 8,6%, η ΕΛΠΙΔΑ με 6,8%, ενώ η Ελληνική Λύση και το ΚΚΕ διατηρούν διακριτή παρουσία. Το σημαντικό ποσοστό των αναποφάσιστων υποδηλώνει ότι η εικόνα δεν έχει ακόμη σταθεροποιηθεί.

Η εκτίμηση ψήφου, με την κατανομή των αναποφάσιστων, δίνει μια πιο καθαρή εικόνα: ΝΔ 27,1%, ΕΛΑΣ 24,1%, ΠΑΣΟΚ 11,1%, ΕΛΠΙΔΑ 8,8%, ΚΚΕ 5,2%. Ακόμη και μετά τη στατιστική κατανομή, κανένα κόμμα δεν αποκτά χαρακτηριστικά πολιτικής κυριαρχίας. Σε σύγκριση με τις εθνικές εκλογές του 2023, η ΝΔ εμφανίζει υποχώρηση 6,9 μονάδων, ενώ σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 2024 καταγράφει ανάκαμψη 4 μονάδων.

Η μάχη στην Κεντροαριστερά: Η ΕΛΑΣ κερδίζει έδαφος, το ΠΑΣΟΚ πιέζεται

Η σημαντικότερη δομική μεταβολή που καταγράφει η έρευνα αφορά την αναδιάταξη του χώρου της Κεντροαριστεράς. Η ΕΛΑΣ δεν περιορίζεται σε έναν ρόλο διαμαρτυρίας, αλλά εμφανίζεται ως δύναμη με προοπτική διεκδίκησης ευρύτερης εκλογικής επιρροής.

Η ανάλυση της προέλευσης των ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ είναι αποκαλυπτική. Το 59,3% των σημερινών ψηφοφόρων της είχε ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ στις εθνικές εκλογές του 2023, ενώ το 14,8% προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ. Μόλις 5% προέρχεται από τη Νέα Δημοκρατία. Πρόκειται δηλαδή πρωτίστως για επανασυσπείρωση του ιστορικού χώρου του ΣΥΡΙΖΑ, που είχε αποδιαρθρωθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Η αντίστροφη ανάγνωση των μετακινήσεων είναι εξίσου σημαντική. Το ΠΑΣΟΚ βλέπει τη μεγαλύτερη διαρροή του προς την ΕΛΑΣ, με περίπου 15% των ψηφοφόρων του να μετακινούνται προς το νέο κόμμα. Η σχέση δεν είναι συμμετρική: η ΕΛΑΣ δεν εξαρτάται από τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ για να αναπτυχθεί, αλλά είναι το ΠΑΣΟΚ που βλέπει την ΕΛΑΣ να εξελίσσεται στον βασικό ανταγωνιστή του για την πολιτική κυριαρχία στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Ιδεολογικές και δημογραφικές τομές

Οι διασταυρώσεις της πρόθεσης ψήφου με την πολιτική αυτοτοποθέτηση αποκαλύπτουν σαφείς διαφοροποιήσεις. Στον χώρο της Κεντροαριστεράς, η ΕΛΑΣ συγκεντρώνει 39,3%, έναντι 12,8% του ΠΑΣΟΚ. Στην Αριστερά, η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη: 28,8% έναντι 6%. Μόνο στον χώρο του Κέντρου οι δύο σχηματισμοί κινούνται σε παρόμοια επίπεδα (16,9% έναντι 15,7%).

Η ΝΔ κυριαρχεί στην Κεντροδεξιά (60,4%) και στη Δεξιά (49,7%). Ωστόσο, το σημαντικότερο πεδίο πολιτικού ανταγωνισμού παραμένει το Κέντρο, όπου κανένα κόμμα δεν αποκτά κυρίαρχη θέση και όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο περιθώριο μελλοντικών μετακινήσεων.

Η εικόνα του ηλικιακού προφίλ των δύο κομμάτων της Κεντροαριστεράς έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η επικρατούσα άποψη ότι η ΕΛΑΣ απευθύνεται σχεδόν αποκλειστικά στις νεότερες ηλικίες δεν επιβεβαιώνεται. Στις ηλικίες 18-35 ετών συγκεντρώνει 12,9%, αλλά η μεγαλύτερη επιρροή της καταγράφεται στις παραγωγικές ηλικίες 36-47 ετών (22,6%), ενώ εμφανίζει υψηλές επιδόσεις και στις ηλικίες 60-70 ετών (21,7%) και στους πολίτες άνω των 71 ετών (23,5%). Το ΠΑΣΟΚ, αντίθετα, παρουσιάζει μια περισσότερο ομοιόμορφη παρουσία σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, χωρίς να κυριαρχεί σε κάποιο συγκεκριμένο ηλικιακό κοινό.

Ηγετικές εικόνες: Το χάσμα Τσίπρα – Ανδρουλάκη

Στη συνολική ερώτηση για τον καταλληλότερο πρωθυπουργό, ο Αλέξης Τσίπρας συγκεντρώνει 17,4%, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης μόλις 3,8%. Το χάσμα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο στο εσωτερικό των δύο κομμάτων. Το 83,2% των ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ θεωρεί καταλληλότερο πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα, γεγονός που δείχνει ισχυρή ταύτιση κόμματος και ηγεσίας. Αντίθετα, μόλις το 42,3% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ επιλέγει τον Νίκο Ανδρουλάκη, ενώ το 34% απαντά «κανένας» και το 12,4% επιλέγει ακόμη και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η διαφορά αυτή υποδηλώνει ότι η ΕΛΑΣ διαθέτει σήμερα μεγαλύτερη ηγετική συνοχή, ενώ το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη συσπείρωση των ίδιων των ψηφοφόρων του γύρω από τον πρόεδρό του.

«Η ΕΛΑΣ δεν περιορίζεται σε έναν ρόλο διαμαρτυρίας, αλλά εμφανίζεται ως δύναμη με προοπτική διεκδίκησης ευρύτερης εκλογικής επιρροής»

Το υποθετικό σενάριο Σαμαρά: Μια δεξιά ανασύνθεση

Η έρευνα διερεύνησε και το υποθετικό σενάριο συμμετοχής ενός νέου πολιτικού φορέα υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Ο νέος φορέας συγκεντρώνει 10,4% στην πρόθεση ψήφου, χωρίς να ανατρέπει τη βασική κατάταξη. Η σημασία του σεναρίου βρίσκεται στην αποκάλυψη της προέλευσης των ψηφοφόρων του.

Η ισχυρότερη εκλογική δεξαμενή του προέρχεται από τα κόμματα στα δεξιά της ΝΔ: συγκεντρώνει 39% των σημερινών ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης και 39,4% της ΝΙΚΗΣ. Παράλληλα, εμφανίζει αξιοσημείωτη αλλά σαφώς μικρότερη διείσδυση στους ψηφοφόρους της ΝΔ (11,4%). Στον χώρο της ΕΛΑΣ, η επιρροή του παραμένει περιορισμένη (3,8%).

Η ιδεολογική αυτοτοποθέτηση επιβεβαιώνει την ίδια εικόνα: η μεγαλύτερη απήχηση καταγράφεται στη Δεξιά (27%), ενώ τα ποσοστά μειώνονται σημαντικά στην Κεντροδεξιά (10,5%) και περιορίζονται ακόμη περισσότερο στο Κέντρο (9,4%), στην Κεντροαριστερά (5,2%) και στην Αριστερά (5,6%).

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το εγχείρημα Σαμαρά, εφόσον υλοποιηθεί, θα λειτουργούσε ως φορέας ανασύνθεσης του δεξιού χώρου, παίρνοντας ψήφους κυρίως από μικρότερα δεξιά κόμματα και, σε μικρότερο βαθμό, από τη ΝΔ. Δεν φαίνεται να δημιουργεί νέο κοινωνικό ρεύμα, αλλά να ανακατανέμει τις δυνάμεις εντός του ίδιου ιδεολογικού χώρου, καθιστώντας το πολιτικό σύστημα περισσότερο πολυκεντρικό.

Συμπεράσματα: Μια νέα πολιτική πραγματικότητα

Η έρευνα της Data Consultants αποτυπώνει μια σαφή τάση στην Αχαΐα. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει ο ισχυρότερος πολιτικός πόλος, αλλά δεν διαθέτει το εύρος που θα της επέτρεπε να επιβάλει τους όρους του πολιτικού ανταγωνισμού. Η ΕΛΑΣ έχει καταφέρει να επανασυσπειρώσει τον βασικό κορμό του πρώην ΣΥΡΙΖΑ, να διεισδύσει στις δεξαμενές του ΠΑΣΟΚ και να εμφανίζεται ισχυρότερη τόσο στην εκπροσώπηση της Κεντροαριστεράς όσο και στη μάχη των πολιτικών προσώπων.

Το ΠΑΣΟΚ διατηρεί έναν υπολογίσιμο εκλογικό πυρήνα, όμως καλείται πλέον να αντιμετωπίσει μια νέα πραγματικότητα: η διεκδίκηση της ηγεμονίας στον χώρο της Κεντροαριστεράς δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική πολιτική συζήτηση, αλλά μια αναμέτρηση που έχει ήδη ξεκινήσει και εξελίσσεται με την ΕΛΑΣ να εμφανίζεται, προς το παρόν, με το πρώτο πολιτικό προβάδισμα.

Παράλληλα, η ύπαρξη ενός υπαρκτού χώρου στα δεξιά της ΝΔ, τον οποίο θα μπορούσε να καλύψει ένα νέο πολιτικό εγχείρημα, προσθέτει μια ακόμη παράμετρο αβεβαιότητας. Η μεγάλη «γκρίζα ζώνη» των αναποφάσιστων αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα αβεβαιότητας, ενώ η ανάδειξη ενός νέου διπόλου δεν μειώνει τον βαθμό πολυκομματισμού, αλλά τον επαναπροσδιορίζει.