Η αμερικανική εξωτερική πολιτική δεν λειτουργεί με σταθερές συμμαχίες, αλλά με μεταβαλλόμενα συμφέροντα. Την ώρα που η Ουάσιγκτον στηρίζει την Ουκρανία απέναντι στη Ρωσία, διατηρεί ανοιχτό δίαυλο με τη Μόσχα για τους αγωγούς φυσικού αερίου που θα τροφοδοτήσουν την Ευρώπη. Για την Ελλάδα, που έχει επενδύσει πολιτικά στην απομόνωση της Ρωσίας και στην ανάδειξη της Αλεξανδρούπολης ως ενεργειακού κόμβου, το ερώτημα είναι αμείλικτο: τι γίνεται αν οι αμερικανικές προτεραιότητες αλλάξουν; Το κείμενο του Δημήτρη Γιαλουράκη εξετάζει τις ισορροπίες, τα οικονομικά μεγέθη και τις επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία.
Δημήτρης Γιαλουράκης | 16/11/2026 | ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ουάσιγκτον μπορεί να βοηθά την Ουκρανία να διαπραγματευτεί με τη Ρωσία και ταυτόχρονα να συζητά με τη Μόσχα για αμερικανική συμμετοχή στους αγωγούς που θα μεταφέρουν ρωσικό αέριο στην Ευρώπη. Εκεί βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης. Αν οι ΗΠΑ κρίνουν ότι τις συμφέρει μια επιλεκτική συνεννόηση με τον Πούτιν, θα την επιδιώξουν. Και η Ελλάδα, που επένδυσε πολιτικό κεφάλαιο στην απομόνωση της Ρωσίας και στην ανάδειξη της Αλεξανδρούπολης, οφείλει να σκέφτεται τι θα κάνει αν η Ουάσιγκτον αλλάξει προτεραιότητες.
Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι άνοιξαν ξανά τον δρόμο της διαπραγμάτευσης. Έφεραν συμφωνία για ανταλλαγή αιχμαλώτων και προοπτική συμμετοχής των Ευρωπαίων στον επόμενο γύρο. Ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι οι Αμερικανοί διερεύνησαν ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης της Ουκρανίας από το Ντονμπάς με αντάλλαγμα ένταξη στο ΝΑΤΟ. Ο ίδιος συνέδεσε ένα ενδεχόμενο δημοψήφισμα με ευρύ πακέτο εγγυήσεων. Η επιτάχυνση της ένταξης στην ΕΕ θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει μέρος μιας συμφωνίας. Η πλήρης προσχώρηση, όμως, προϋποθέτει ομοφωνία και κύρωση της συνθήκης από όλα τα συμβαλλόμενα κράτη.
Για τον Πούτιν, ακόμη και μια εκεχειρία που θα πάγωνε το μέτωπο θα είχε πολιτική αξία. Θα διατηρούσε τον έλεγχο εδαφών και θα μπορούσε να διεκδικήσει χαλάρωση κυρώσεων και επανέναρξη συναλλαγών με τη Δύση. Το αν αυτό θα συνιστούσε στρατηγική νίκη εξαρτάται από τους όρους. Η κατοχή εδαφών έχει βάρος στο τραπέζι, αλλά η αναγνώριση κυριαρχίας είναι άλλη υπόθεση. Και στον απολογισμό του πολέμου υπάρχει μια εξέλιξη που δυσκολεύει τη ρωσική αφήγηση περί αποτροπής της νατοϊκής επέκτασης. Η Φινλανδία και η Σουηδία μπήκαν στη Συμμαχία μετά την εισβολή.
Η ενεργειακή συναλλαγή, πάντως, έχει ήδη προηγούμενο. Τον Οκτώβριο, με την κρίση του Ιράν να πιέζει την αγορά καυσίμων, ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία για ρωσικό ντίζελ και χαλάρωσε προσωρινά τις σχετικές αμερικανικές κυρώσεις. Το Reuters αποκάλυψε επίσης επαφές Κούσνερ και Ντιμιτρίεφ για αμερικανική συμμετοχή στον Nord Stream. Για να φτάσει ξανά αέριο στη Γερμανία, απαιτείται αλλαγή πολιτικής στο Βερολίνο και στην ΕΕ. Οι Ευρωπαίοι έχουν ήδη νομοθετήσει τη σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου. Η εμπορική λογική μιας συμφωνίας είναι ορατή. Η πολιτική απόφαση παραμένει ανοιχτή.
Ο ελληνικός Κάθετος Διάδρομος έχει ήδη ένα πρόβλημα που δεν περιμένει τη Μόσχα. Με τα τέλη του 2025, η μεταφορά προς την Ουκρανία μέσω του Διαβαλκανικού υπολογιζόταν σε 9,65 ευρώ ανά μεγαβατώρα από την Ελλάδα, έναντι 1,93 ευρώ από την Πολωνία. Από τον Οκτώβριο εφαρμόζονται μειώσεις τελών και στο Σιδηρόκαστρο έχει δεσμευτεί το 46% της προσφερόμενης εξαγωγικής δυναμικότητας για καθένα από τα τέσσερα έτη αερίου έως το 2029–30. Υπάρχει εμπορικό ενδιαφέρον. Μένει να φανεί πόσο θα μεταφραστεί σε σταθερές παραδόσεις και ποια τιμή θα πληρώσει τελικά ο αγοραστής.
Στο μεταξύ έρχεται ανταγωνισμός και από τη Μαύρη Θάλασσα. Η Ρουμανία περιμένει το πρώτο αέριο από το Neptun Deep το πρώτο εξάμηνο του 2027, με εκτιμώμενη ετήσια παραγωγή περίπου 8 δισ. κυβικών μέτρων σε πλήρη ανάπτυξη. Το ρουμανικό αέριο μπορεί να δώσει δουλειά στις βαλκανικές διασυνδέσεις και ταυτόχρονα να περιορίσει τη ζήτηση για LNG μέσω Ελλάδας. Γι’ αυτό, πριν παρουσιαστεί το δεύτερο πλωτό τερματικό της Αλεξανδρούπολης ως δεδομένη αναβάθμιση, έχει σημασία ποιος θα δεσμευτεί να αγοράζει, σε τι ποσότητες και για πόσο.
Η επόμενη μέρα αφορά και τα ροδάκινα της Μακεδονίας, τη γούνα της Καστοριάς και τον τουρισμό. Μια αποκλιμάκωση θα μπορούσε να ξανανοίξει διαύλους με τη Ρωσία. Για να ξαναγίνουν δουλειές, όμως, μετρούν οι αποφάσεις για τις κυρώσεις και τα ρωσικά αντίμετρα, όπως και το αν θα αποκατασταθούν οι μεταφορές και οι πληρωμές. Η Αθήνα χρειάζεται να ξέρει τι θα ζητήσει όταν ανοίξει αυτή η συζήτηση. Η Ουάσιγκτον έχει ήδη δείξει, με τη συμφωνία για το ντίζελ, ότι μπορεί να κινηθεί γρήγορα όταν αλλάζει το δικό της συμφέρον. Το ελληνικό συμφέρον πρέπει να έχει διατυπωθεί πριν από την επόμενη τέτοια συμφωνία.






