Πέντε χρόνια από τον σεισμό των 6 Ρίχτερ, το Αρκαλοχώρι παραμένει ένα χωριό σε αναμονή. Περίπου 130 οικογένειες — 500 άνθρωποι — ζουν ακόμη σε 170 κοντέινερ. Από τα 3.500 «κίτρινα» κτίρια, μόλις 600 έχουν λάβει άδεια επισκευής. Σαράντα «κόκκινα» κτίρια στέκουν ακόμη όρθια, χωρίς κατεδάφιση. Επτακόσια παιδιά κάνουν μάθημα σε προκατασκευασμένες αίθουσες. Ο Συνήγορος του Πολίτη έκανε αυτοψία τον Μάρτιο. Οι κάτοικοι λένε: «Μας είπαν ότι για τις άδειες θα χρειαστούν έως και 20 χρόνια».
Κωνσταντίνα Πετροπούλου | 29.09.2026 Κοινωνικά
Πέντε χρόνια συμπληρώθηκαν στις 27 Σεπτεμβρίου 2021 από τον σεισμό των 6 Ρίχτερ που έπληξε το Αρκαλοχώρι στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ο απολογισμός εκείνης της ημέρας ήταν ένας νεκρός — ο 62χρονος εργάτης Ιάκωβος Τσαγκαράκης, που καταπλακώθηκε από τον τρούλο του Ιερού Ναού του Προφήτη Ηλία — και χιλιάδες κατεστραμμένα σπίτια. Πέντε χρόνια μετά, η εικόνα του χωριού παραμένει εικόνα καταστροφής: 500 άνθρωποι ζουν σε κοντέινερ, εκατοντάδες σπίτια περιμένουν επισκευή και δεκάδες κτίρια που έχουν κριθεί επικίνδυνα δεν έχουν ακόμη κατεδαφιστεί.
Η ζωή στα κοντέινερ — και τα παιδιά που δεν γνώρισαν σχολική τάξη
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο Σύλλογος Σεισμοπλήκτων Δήμου Μινώα Πεδιάδας «Η Ελπίδα», περίπου 130 οικογένειες — συνολικά περίπου 500 άνθρωποι — εξακολουθούν να διαμένουν σε 170 κοντέινερ, σε επτά διαφορετικά σημεία του δήμου. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του Συλλόγου, Κώστας Γκαντάτσιος, μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, πρόκειται για ανθρώπους που δεν έχουν εναλλακτική στέγη και παραμένουν εγκλωβισμένοι στη γραφειοκρατία.
Το πιο συγκλονιστικό στοιχείο αφορά τα παιδιά. Περίπου 700 μαθητές φοιτούν στα δύο δημοτικά σχολεία και στο ένα γυμνάσιο της περιοχής, και πολλά από αυτά δεν έχουν γνωρίσει ποτέ σπιτική στέγη ή κανονική σχολική τάξη. Η εκπαιδευτική τους καθημερινότητα εξελίσσεται μέσα σε προκατασκευασμένες αίθουσες — τα λεγόμενα «κοντέινερ σχολεία» — που, σύμφωνα με καταγγελίες γονέων και εκπαιδευτικών, είναι παγωμένα τον χειμώνα και στενά, χωρίς αξιοπρεπείς υποδομές. Τον Σεπτέμβριο του 2026, μαθητές προχώρησαν σε καταλήψεις, ζητώντας «δικαιοσύνη και αποζημιώσεις τώρα» και «όχι σχολεία σε container».
Ο «γρίφος» των αδειών — 600 σε 3.500 κτίρια
Το πιο χαρακτηριστικό μέγεθος της καθυστέρησης αφορά τις άδειες επισκευής. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, από τα περίπου 8.500 κτίρια που ελέγχθηκαν μετά τον σεισμό, περίπου 3.500 χαρακτηρίστηκαν «κίτρινα» — δηλαδή επισκευάσιμα, αλλά με ζημιές. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με το ethnos.gr και το skaikritis.gr, έχουν εκδοθεί μόλις περίπου 600 άδειες επισκευής. Το ποσοστό αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 20% των περιπτώσεων, πέντε χρόνια μετά την καταστροφή.
Ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας, Βασίλης Κεγκέρογλου, έχει δηλώσει ότι «σε πολλές περιπτώσεις το πρόβλημα βρίσκεται στις γραφειοκρατικές διαδικασίες, στις καθυστερήσεις των εγκρίσεων και στην υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών». Σύμφωνα με δηλώσεις κατοίκων, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν προειδοποιήσει ότι για να εκδοθεί το σύνολο των αδειών μπορεί να χρειαστούν «έως και 20 χρόνια» — ένα χρονικό διάστημα που, όπως σημειώνουν, σημαίνει ότι πολλοί από τους σημερινούς κατοίκους δεν θα ζουν όταν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.
Τα «κόκκινα» κτίρια και ο κίνδυνος ενός νέου σεισμού
Παράλληλα με τα «κίτρινα» κτίρια, υπάρχει και το ζήτημα των «κόκκινων» — δηλαδή των κτιρίων που έχουν κριθεί κατεδαφιστέα. Σύμφωνα με τη Νέα, 40 κτίρια εντός του οικισμού του Αρκαλοχωρίου έχουν χαρακτηριστεί «κόκκινα» και παραμένουν όρθια, χωρίς να έχει προχωρήσει η κατεδάφισή τους. Το γεγονός αυτό εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τους κατοίκους σε περίπτωση ενός νέου ισχυρού σεισμού, καθώς τα κτίρια αυτά μπορεί να καταρρεύσουν.
Ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος πραγματοποίησε αυτοψία στην περιοχή τον Μάρτιο του 2026, χαρακτήρισε το ζήτημα των κατεδαφίσεων «το πλέον σοβαρό ζήτημα της περιοχής, λόγω των κινδύνων για ανθρώπινες ζωές, την υγεία και τις υλικές ζημιές». Στην έκθεσή του, ο Συνήγορος ζητά από τις συναρμόδιες αρχές να γνωστοποιήσουν τον αριθμό των κτιρίων προς κατεδάφιση και τον αριθμό όσων έχουν ήδη κατεδαφιστεί. Σύμφωνα με το cretalive.gr, περίπου 400 κτίρια αναμένεται τελικά να κατεδαφιστούν.
Γιατί οι κάτοικοι επιστρέφουν σε «κίτρινα» σπίτια
Ένα ακόμη παράδοξο της κατάστασης είναι ότι πολλοί κάτοικοι επιλέγουν να διαμένουν σε σπίτια που έχουν χαρακτηριστεί «κίτρινα» — δηλαδή επισκευάσιμα, αλλά όχι ακόμη επισκευασμένα. Ο λόγος είναι απλός: δεν υπάρχουν διαθέσιμα σπίτια προς ενοικίαση στην περιοχή, και οι άνθρωποι δεν επιθυμούν να απομακρυνθούν από το χωριό όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Το αποτέλεσμα είναι να ζουν σε κτίρια που δεν είναι ασφαλή, περιμένοντας την έκδοση της άδειας επισκευής.
Το χρονικό του τρόμου και ο ένας νεκρός
Ο σεισμός σημειώθηκε στις 09:17 το πρωί της 27ης Σεπτεμβρίου 2021. Είχε μέγεθος 6 Ρίχτερ και άφησε πίσω του έναν νεκρό: τον Ιάκωβο Τσαγκαράκη, 62 ετών, που καταπλακώθηκε από τον τρούλο του Ιερού Ναού του Προφήτη Ηλία, ενώ πραγματοποιούσε εργασίες. Ο γιος του απεγκλωβίστηκε ζωντανός από τα συντρίμμια. Δεκαπέντε ακόμη άτομα τραυματίστηκαν, ενώ χιλιάδες έχασαν τα σπίτια τους. Πέντε χρόνια μετά, η πληγή παραμένει ανοιχτή — και οι κάτοικοι του Αρκαλοχωρίου συνεχίζουν να ζουν σε ένα χωριό που δεν έχει ακόμη επουλωθεί.
