Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε συζητήσεις για την προσωρινή αναστολή του μηχανισμού τιμολόγησης του ρωσικού πετρελαίου, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συμπληρώνει τέταρτο μήνα και η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχει προκαλέσει απότομη άνοδο των διεθνών τιμών. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να συζητηθεί στο πλαίσιο του 21ου πακέτου κυρώσεων κατά της Μόσχας, το οποίο οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να οριστικοποιήσουν αρχές Ιουνίου.
Το τρέχον πλαφόν για το ρωσικό αργό Urals έχει οριστεί στα 44,10 δολάρια το βαρέλι, με τον δυναμικό μηχανισμό αναπροσαρμογής να προβλέπει αύξησή του κάθε έξι μήνες βάσει των διεθνών τιμών. Ωστόσο, η νέα γεωπολιτική συγκυρία ενδέχεται να εκτοξεύσει το όριο έως τα 65 δολάρια, υπερβαίνοντας το ανώτατο όριο των 60 δολαρίων που είχε συμφωνηθεί από την G7.
📌 Τα σενάρια που εξετάζονται:
- Διατήρηση του σημερινού ορίου (44,10 δολάρια) – αποφυγή περαιτέρω επιβάρυνσης της αγοράς.
- Αναστολή των αυτόματων αυξήσεων έως το τέλος του έτους.
- Επιβολή ανώτατου ορίου στα 60 δολάρια, ώστε να μην υπερβαίνει το αρχικό συμφωνημένο πλαίσιο.
Νέες κυρώσεις σε τράπεζες, traders και τον «σκιώδη στόλο»
Το νέο πακέτο μέτρων αναμένεται να επεκταθεί σε τράπεζες, εμπόρους πετρελαίου, διυλιστήρια και εταιρείες κρυπτονομισμάτων που διευκολύνουν τη Ρωσία να παρακάμπτει τους περιορισμούς. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε περίπου 20 πρόσθετα δεξαμενόπλοια του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», ενώ σε δεύτερη φάση ενδέχεται να συμπεριληφθούν και πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), περιορίζοντας έτσι την ικανότητα της Μόσχας να δημιουργήσει ανάλογες δομές και για το LNG.
Στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας, οι Βρυξέλλες εξετάζουν επιπλέον εμπορικούς περιορισμούς σε κρίσιμα ορυκτά, μέταλλα και πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στη ρωσική αεροδιαστημική βιομηχανία και στην παραγωγή drones. Παράλληλα, περίπου δύο δεκάδες εταιρείες από Κίνα, Ινδία, Τουρκία και Κεντρική Ασία βρίσκονται στο στόχαστρο, καθώς φέρονται να εξακολουθούν να προμηθεύουν τη Ρωσία με περιορισμένα αγαθά που χρησιμοποιούνται σε οπλικά συστήματα.
Οι αντιστάσεις και το θέμα της Euroclear
Παρά την επιθυμία για αυστηρότερη στάση, ένα πλήρες εμπάργκο στις θαλάσσιες υπηρεσίες δεν θεωρείται εφικτό σε αυτή τη φάση. Χώρες με ισχυρή ναυτιλία, όπως η Ελλάδα, εκφράζουν επιφυλάξεις, ενώ άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ανησυχούν για τυχόν επιπτώσεις στα ενεργειακά και εμπορικά τους συμφέροντα. Ταυτόχρονα, η ΕΕ αναζητά τρόπους στήριξης του οίκου εκκαθάρισης Euroclear, μετά από απόφαση ρωσικού δικαστηρίου που επιτρέπει στην Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας να κινηθεί κατά περιουσιακών του στοιχείων – συνδέοντας το ζήτημα με τα περίπου 210 δισ. ευρώ ρωσικών κρατικών πόρων που παραμένουν παγωμένα στην Ευρώπη.
Η ΕΕ διαμηνύει ότι θα κρατήσει τα κεφάλαια δεσμευμένα έως το τέλος του πολέμου και την καταβολή αποζημιώσεων στην Ουκρανία, παρά τις αντιδράσεις κρατών-μελών όπως το Βέλγιο για το ενδεχόμενο πλήρους κατάσχεσης.
Οι αποφάσεις αναμένονται στις αρχές Ιουνίου, με τις αγορές να παρακολουθούν με αγωνία τυχόν νέες αναταράξεις στην ήδη τεταμένη ενεργειακή αγορά.
