8 Ιουλίου 2026
Οι Αλβανοί βγήκαν στους δρόμους με ροζ φλαμίνγκο για να υπερασπιστούν το περιβάλλον – πίσω από τα έργα, αδιαφανείς εταιρείες, πλαστά έγγραφα και η προσωπική υπογραφή του Έντι Ράμα
Το σύμβολο της οργής
Οι τελευταίες εβδομάδες βρίσκουν την Αλβανία σε κινητοποιήσεις. Οι διαδηλωτές κρατούν ροζ φλαμίγκο – όχι τυχαία. Το πουλί αυτό συμβολίζει τον υγρότοπο της Βιόσα-Νάρτα, μια από τις σημαντικότερες οικολογικές περιοχές της χώρας, που απειλείται από ένα πολυτελές τουριστικό έργο. Το σχέδιο αυτό συνδέεται άμεσα με την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της, Τζάρεντ Κούσνερ, προκαλώντας την οργή των κατοίκων και των περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Ωστόσο, η υπόθεση δεν αφορά μόνο ένα έργο. Μια έρευνα του Reactionary International αποκαλύπτει ένα ευρύτερο δίκτυο αδιαφανών διαδικασιών, με επίκεντρο την προσωπική υπογραφή του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Από το 2013, κάθε μεγάλο έργο στην Αλβανία περνά από το Εθνικό Εδαφικό Συμβούλιο, το οποίο προεδρεύει ο ίδιος. Ο χαρακτηρισμός «στρατηγικός επενδυτής» – ένα νομικό καθεστώς που επίσης ελέγχει ο Ράμα – ανοίγει τον δρόμο για απαλλοτριώσεις και παρακάμπτει κάθε δικαστική αμφισβήτηση.
«Μόλις ένα έργο λάβει καθεστώς στρατηγικού επενδυτή, οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες της γης δεν μπορούν να το αμφισβητήσουν δικαστικά – το κράτος έχει την εξουσία να προχωρήσει σε απαλλοτριώσεις για λογαριασμό του κατασκευαστή».
Δύο έργα, ένας κοινός παρονομαστής
Πρώτο είναι η νήσος Σάσων, ανοιχτά του Αυλώνα. Πρόκειται για το μοναδικό θαλάσσιο και χερσαίο εθνικό πάρκο της Αλβανίας, που ανήκει στο κράτος. Ωστόσο, η Ιβάνκα Τραμπ το προωθεί δημόσια ως ένα μελλοντικό «ιδιωτικό νησί». Το 2024, η Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων, υπό την προεδρία του Ράμα, χορήγησε καθεστώς στρατηγικού επενδυτή στην Atlantic Incubation Partners LLC, που συνδέεται με τον Κούσνερ, για ένα πολυτελές θέρετρο αξίας 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το δεύτερο έργο βρίσκεται στη Σβέρνιτσα, στον προστατευόμενο χώρο Βιόσα-Νάρτα. Η αλβανική κυβέρνηση υποβάθμισε το καθεστώς προστασίας της περιοχής το 2021, μειώνοντας την προστατευόμενη ζώνη κατά πάνω από 5.000 εκτάρια. Ακολούθησαν άδειες και η εμφάνιση μπουλντόζων. Οι κάτοικοι ανακάλυψαν το έργο όχι μέσω διαβούλευσης, αλλά όταν είδαν τα μηχανήματα να ισοπεδώνουν το έδαφος.
ΤΑ ΣΚΑΝΔΑΛΑ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ:
- Νήσος Σάσων: Εθνικό πάρκο – καθεστώς στρατηγικού επενδυτή σε εταιρεία Κούσνερ – αξία 1,4 δισ. ευρώ.
- Σβέρνιτσα: Υποβάθμιση προστασίας κατά 5.000 εκτάρια – μπουλντόζες χωρίς διαβούλευση.
- Το πλαστό έγγραφο: Η ιδιοκτησία γης βασίστηκε σε πλαστογραφημένο οθωμανικό έγγραφο.
- Το δίκτυο: Αδιαφανείς ολλανδικές εταιρείες και σύνδεση με διακινητή κοκαΐνης.
- Ο ρόλος Ράμα: Προσωπική υπογραφή σε κάθε άδεια – έλεγχος των διαδικασιών.
Το πλαστό έγγραφο και το δίκτυο της διαφθοράς
Η έρευνα του BIRN αποκάλυψε ότι ο φερόμενος ιδιοκτήτης της έκτασης στη Σβέρνιτσα, Άρτουρ Σέχου, είχε αποκτήσει την περιουσία βάσει ενός πλαστογραφημένου οθωμανικού εγγράφου. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αλβανίας επιβεβαίωσε την πλαστογραφία, ωστόσο ο Σέχου πώλησε τη γη στην εταιρεία Albania Land Development, που συνδέεται με τους δισεκατομμυριούχους αδελφούς Αλ-Καγιάτ. Παράλληλα, ο Σέχου φέρεται να είναι διακινητής κοκαΐνης, με πολιτικές διασυνδέσεις και επενδύσεις σε ακίνητα που πιθανόν χρηματοδοτούνται από παράνομα κεφάλαια.
Οι κάτοικοι της περιοχής εκφράζουν φόβους ότι θα χάσουν τις περιουσίες τους, ενώ οι αρχές δεν έχουν δώσει σαφείς απαντήσεις. Το κράτος δικαίου στην Αλβανία δοκιμάζεται, την ώρα που η χώρα διεκδικεί ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι απαιτήσεις της ΕΕ για προστασία του περιβάλλοντος, διαφάνεια και ανεξάρτητη δικαιοσύνη συγκρούονται με την πραγματικότητα των έργων που προωθεί η κυβέρνηση Ράμα.
«Η Αλβανία ζητά να ενταχθεί στην ΕΕ, αλλά τα έργα Τραμπ-Κούσνερ αποκαλύπτουν αδυναμίες στην προστασία του περιβάλλοντος, στα δικαιώματα ιδιοκτησίας και στην καταπολέμηση της διαφθοράς – ακριβώς εκεί όπου η ΕΕ απαιτεί πρόοδο», σημειώνει η έρευνα του Reactionary International.
Οι έρευνες της SPAK και η επόμενη μέρα
Η Ειδική Υπηρεσία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος (SPAK) έχει ξεκινήσει έρευνες, με 20 εντάλματα σύλληψης και δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ. Οι διαδηλώσεις, ωστόσο, συνεχίζονται. Ο Έντι Ράμα επιμένει ότι τα έργα θα προχωρήσουν, παρά τις αντιδράσεις και τις αβεβαιότητες.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η Αλβανία θα καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος – ή αν η προσωπική υπογραφή του πρωθυπουργού θα συνεχίσει να ανοίγει δρόμους σε επενδύσεις που θυμίζουν περισσότερο παρασκήνιο παρά διαφάνεια. Οι πολίτες, με τα ροζ φλαμίνγκο στα χέρια, δείχνουν ότι η υπομονή τους έχει όρια.
