Η ιτιά που είχε φυτέψει για την κόρη του κάηκε μαζί με το σπίτι του. Έναν χρόνο μετά, ο μουσικός και εικαστικός Γιάννης Κοψίνης εξακολουθεί να περιμένει την αποκατάσταση — όχι μόνο από τη φωτιά, αλλά και από τον κρατικό μηχανισμό που υποτίθεται ότι θα τον βοηθούσε.
Στις 12 Αυγούστου 2025, η Πάτρα κάηκε. Η φωτιά που ξεκίνησε από άγνωστη αιτία εξαπλώθηκε γρήγορα στη Δυτική Αχαΐα, αφήνοντας πίσω της ένα τοπίο βιβλικής καταστροφής. 42.500 στρέμματα έγιναν στάχτη, 33 σπίτια καταστράφηκαν ολοσχερώς και 59 υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Μέσα σε λίγες ώρες, χρόνια ζωής εξαφανίστηκαν.
Έναν χρόνο μετά, η πολιτεία έχει κινητοποιηθεί — αλλά μόνο για το ορατό κομμάτι της καταστροφής. Αντιπλημμυρικά έργα, αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις, αποκατάσταση υποδομών. Η εικόνα είναι αυτή μιας κυβέρνησης που κάνει ό,τι πρέπει για να μην επαναληφθεί η καταστροφή. Αλλά για τους ανθρώπους που την έζησαν, η επόμενη μέρα δεν έχει έρθει ακόμα.
«Βρίσκομαι στο σημείο μηδέν»
Ο Γιάννης Κοψίνης είναι ένας από αυτούς. Μουσικός, εικαστικός, άνθρωπος της τέχνης. Το σπίτι του στα Συχαινά — όπου στεγαζόταν και το στούντιό του — έγινε στάχτη. Μαζί του κάηκε και μια ιτιά που είχε φυτέψει στη μνήμη της κόρης του, Νεφέλης.
«Πραγματικά δεν μπορώ να σας απαντήσω εάν η μεγαλύτερη τιμωρία είναι οι στάχτες του σπιτιού μου ή η γραφειοκρατία», λέει ο ίδιος. «Έναν χρόνο μετά, βρίσκομαι στο σημείο μηδέν. Νιώθω ότι έχω απέναντί μου τον κρατικό μηχανισμό και όχι βοηθό».
Η φράση του αποτυπώνει την αίσθηση εγκατάλειψης που βιώνουν πολλοί πυρόπληκτοι. Η φωτιά καίει σε λίγα λεπτά ό,τι χτίστηκε σε μια ζωή. Αλλά ο κρατικός μηχανισμός — με τις διαδικασίες του και τις καθυστερήσεις του — συνεχίζει να καίει πιο αργά, πιο ύπουλα, πιο βασανιστικά.
Το παράδοξο της αποζημίωσης
Ο Κοψίνης περιγράφει ένα παράδοξο που λίγοι κατανοούν: η αποζημίωση που δικαιούται δεν καλύπτει τα πάντα. Και μέχρι να φτάσει στα χέρια του, έχει ήδη χάσει την αξία της.
«Οι τιμές των υλικών μέρα με την ημέρα ανεβαίνουν. Η αποζημίωση που έχεις πάρει είναι μηδαμινή, χάνει την αξία της».
Δεν είναι μόνο το ποσό. Είναι η αίσθηση ότι ο χρόνος δουλεύει εναντίον του. Όσο περιμένει, τόσο πιο ακριβό γίνεται το χτίσιμο. Όσο περιμένει, τόσο πιο μακριά φαίνεται η επιστροφή στην κανονικότητα.
Το μαρτύριο των εγγράφων
Η ιστορία του όμως έχει μια ακόμη πιο σκοτεινή πτυχή. Η φωτιά κατέστρεψε τα πάντα — συμπεριλαμβανομένων όλων του των εγγράφων. Ταυτότητες, άδειες, πιστοποιητικά. Όλα έγιναν στάχτη.
Για να τα ξαναβγάλει, χρειάζεται να προσκομίσει άλλα έγγραφα — που επίσης κάηκαν. Το αποτέλεσμα είναι ένας γραφειοκρατικός βρόχος, ένα αδιέξοδο που φαινομενικά δεν έχει λύση.
«Για παράδειγμα, σώθηκε μία μηχανή παλιά γιατί την είχα στο συνεργείο. Για να επανεκδώσω την άδεια κυκλοφορίας μου ζήτησαν τα τέλη, ΚΤΕΟ, ασφάλεια. Οι ασφαλιστικές μου ζητούσαν άδεια κυκλοφορίας για να μου βγάλουν ασφάλεια. Το μηχανολογικό ζητούσε ασφάλεια για να βγάλει άδεια κυκλοφορίας».
«Οι υπάλληλοι είναι υποστηρικτικοί, αλλά το σύστημα είναι τέτοιο που τους εμποδίζει να λειτουργήσουν ευέλικτα».
Μια ιτιά, μια μνήμη
Η ιτιά που κάηκε ήταν κάτι περισσότερο από ένα δέντρο. Ο Κοψίνης την είχε φυτέψει για την κόρη του, Νεφέλη. Είχε κρεμάσει στα κλαδιά της χρωματιστά χαρτιά με καρδούλες και τα λόγια «στον μπαμπά μου».
Η ιτιά έγινε στάχτη. Αλλά το κενό που άφησε παραμένει.
Η επόμενη μέρα που δεν ήρθε
Ένας χρόνος πέρασε. Η φωτιά έσβησε, τα αντιπλημμυρικά έργα προχωρούν, η ζωή στην Πάτρα συνεχίζεται. Αλλά για τον Γιάννη Κοψίνη και για πολλούς άλλους, η επόμενη μέρα δεν έχει έρθει ακόμα.
Η αποκατάσταση δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων. Είναι θέμα αξιοπρέπειας. Είναι η αναγνώριση ότι αυτό που υπέστησαν δεν ήταν απλώς μια φυσική καταστροφή, αλλά και μια διοικητική αποτυχία.
«Πραγματικά δεν ξέρω ποια ήταν μεγαλύτερη τιμωρία», είπε. «Οι στάχτες ή η γραφειοκρατία».
