11 Ιουνίου 2026
Θεσμική Συνέχεια στην Εξωτερική Πολιτική: Το Σχέδιο για ένα ΥΠΕΞ που Δεν «Παγώνει» σε Κάθε Εκλογική Αναμέτρηση
Ένας Πρέσβης στο Τιμόνι: Τι Προβλέπει η Τροπολογία
Τη δημιουργία μιας εντελώς νέας θεσμικής θέσης στο υπουργείο Εξωτερικών φέρνει τροπολογία που κατατέθηκε στο νομοσχέδιο για τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Πρόκειται για τον Μόνιμο Υπηρεσιακό Υφυπουργό — ένα πρόσωπο που θα προέρχεται αποκλειστικά από το διπλωματικό σώμα και θα παραμένει στη θέση του ακόμη κι όταν οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Σύμφωνα με το κείμενο της ρύθμισης, τη θέση θα καταλαμβάνει εν ενεργεία Πρέσβης ή Πρέσβης εκ προσωπικοτήτων που έχει υπηρετήσει ως μόνιμος διπλωματικός υπάλληλος με τον βαθμό του Πρέσβη.
Οι αρμοδιότητές του θα καθορίζονται με κοινή απόφαση του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, είναι η πρόβλεψη ότι ο Μόνιμος Υπηρεσιακός Υφυπουργός θα συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντά του ακόμη και μετά την παραίτηση της κυβέρνησης — εφόσον σχηματίζεται υπηρεσιακή κυβέρνηση για τη διενέργεια εκλογών.
Στόχος: Ένα υπουργείο που δεν «παγώνει» σε κάθε αλλαγή κυβέρνησης
Γιατί Τώρα: Το Κενό που Έρχεται να Καλύψει η Νέα Θέση
Στην αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας περιγράφεται με σαφήνεια το πρόβλημα που επιχειρεί να λύσει η νέα ρύθμιση: «η έλλειψη σταθερού υπηρεσιακού σημείου αναφοράς στην ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών μπορεί να δυσχεραίνει τη συνέχεια, τον συντονισμό και τη θεσμική μνήμη σε κρίσιμα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής». Το ζήτημα γίνεται ακόμα πιο έντονο σε περιόδους κυβερνητικής μετάβασης, όταν απαιτείται απρόσκοπτη λειτουργία του Υπουργείου και διατήρηση της συνέχειας στη διεθνή εκπροσώπηση της χώρας.
📜 Τι Ορίζει το Άρθρο 81 του Συντάγματος:
«Νόμος ρυθμίζει τη θέση των αναπληρωτών υπουργών και των υπουργών χωρίς χαρτοφυλάκιο, των υφυπουργών, που μπορεί να αποτελούν μέλη της κυβέρνησης, καθώς και των μόνιμων υπηρεσιακών Υφυπουργών».
Η τροπολογία έρχεται να ενεργοποιήσει ουσιαστικά αυτή τη συνταγματική πρόβλεψη, δημιουργώντας για πρώτη φορά έναν θεσμό που διασφαλίζει ότι η εξωτερική πολιτική δεν θα υπόκειται σε απότομες αλλαγές κατεύθυνσης κάθε φορά που αλλάζει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου. Σε μια περίοδο που τα εθνικά θέματα —από τα ελληνοτουρκικά μέχρι τις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις— απαιτούν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, η θεσμική συνέχεια αποκτά κρίσιμη σημασία.
Η νέα θέση έρχεται να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία που αλλάζει με τις εκλογές και τη διπλωματική γραφειοκρατία που παραμένει — δημιουργώντας έναν σταθερό «θεματοφύλακα» της εξωτερικής πολιτικής σε κάθε κυβερνητική μετάβαση.
