Από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, οι Ρώσοι προσέρχονται στις κάλπες για την ανάδειξη της νέας Κρατικής Δούμας. Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές μετά την εισβολή στην Ουκρανία διεξάγονται υπό καθεστώς αυστηρού ελέγχου, με την αντιπολίτευση στο περιθώριο, τις κάλπες να στηρίζονται και στα κατεχόμενα εδάφη και τη Μόσχα να αρνείται την παρουσία παρατηρητών του ΟΑΣΕ.
Γιώργος Παπαγιάννης | 16.09.2026 |Διεθνή
Η Ρωσία εισέρχεται από την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου σε μια τριήμερη εκλογική διαδικασία που, για πρώτη φορά μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, καλείται να αναδείξει τη νέα σύνθεση της Κρατικής Δούμας. Πρόκειται για εκλογές που διεξάγονται σε ένα εξαιρετικά ελεγχόμενο πολιτικό περιβάλλον, όπου η κυριαρχία του κυβερνώντος κόμματος «Ενωμένη Ρωσία» θεωρείται δεδομένη, ενώ το πραγματικό διακύβευμα εντοπίζεται στο ποσοστό με το οποίο θα επιβεβαιωθεί η κυριαρχία αυτή — και στο μήνυμα που θα στείλει το Κρεμλίνο στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Τι εκλέγεται και ποιοι είναι οι κανόνες
Οι ψηφοφόροι θα αναδείξουν τα 450 μέλη της Δούμας για πενταετή θητεία. Οι μισές έδρες (225) κατανέμονται μέσω κομματικών ψηφοδελτίων επικρατείας, ενώ οι υπόλοιπες 225 κρίνονται σε μονοεδρικές περιφέρειες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του κρατικού ινστιτούτου VTsIOM στα τέλη Αυγούστου, η «Ενωμένη Ρωσία» προηγείται με μεγάλη διαφορά, συγκεντρώνοντας 37% μεταξύ των ερωτηθέντων, και ακολουθεί το Κομμουνιστικό Κόμμα με 11,6%.
Το κόμμα του Πούτιν διαθέτει σήμερα 310 έδρες και χρειάζεται τουλάχιστον 300 για να διατηρήσει την ενισχυμένη πλειοψηφία που του επιτρέπει να προωθεί συνταγματικές αλλαγές χωρίς τη στήριξη άλλων κομμάτων. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα κερδίσει, αλλά με τι ποσοστό — ένα μέγεθος που θα ερμηνευθεί ως βαρόμετρο της κοινής γνώμης απέναντι στον πόλεμο.
Η αντιπολίτευση στο περιθώριο: «Ξένοι πράκτορες» και αποκλεισμοί
Η φετινή εκλογική αναμέτρηση χαρακτηρίζεται από μια σειρά αποκλεισμών που έχουν περιορίσει δραστικά τον χώρο της πραγματικής αντιπολίτευσης. Το φιλελεύθερο κόμμα Γιάμπλοκο, το μοναδικό εγγεγραμμένο κόμμα που αντιτίθεται ανοιχτά στον πόλεμο, αποκλείστηκε από τις κομματικές λίστες με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με το σκεπτικό ότι προέβαλε «ακραία σύμβολα». Οι υποψήφιοί του εξακολουθούν να διεκδικούν έδρες σε μονοεδρικές περιφέρειες, αλλά οι πιθανότητες εκλογής τους κρίνονται ελάχιστες.
Παράλληλα, τουλάχιστον 14 υποψήφιοι του Γιάμπλοκο και τέσσερις του Κομμουνιστικού Κόμματος έχουν αποκλειστεί για παρόμοιους λόγους, ενώ ο Μπόρις Ναντέζντιν, γνωστός αντιπολεμικός πολιτικός, έχει χαρακτηριστεί «ξένος πράκτορας», του έχει απαγορευτεί η συμμετοχή σε εκλογές και του έχει απαγορευτεί η έξοδος από τη Ρωσία. Ο όρος «ξένος πράκτορας» χρησιμοποιείται ευρέως από τις ρωσικές αρχές για να χαρακτηρίσει πολίτες και οργανώσεις που θεωρούνται ότι λαμβάνουν υποστήριξη από το εξωτερικό.
Τα υπόλοιπα κόμματα που αναμένεται να εκλέξουν βουλευτές — το Κομμουνιστικό Κόμμα, το υπερεθνικιστικό Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, το «Δίκαιη Ρωσία» και το «Νέοι Άνθρωποι» — στηρίζουν σε γενικές γραμμές τον πόλεμο και ψηφίζουν μαζί με την «Ενωμένη Ρωσία» στα κρίσιμα ζητήματα. Με αυτόν τον τρόπο, η Δούμα λειτουργεί περισσότερο ως σφραγίδα έγκρισης των κυβερνητικών αποφάσεων παρά ως χώρος πραγματικής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Οι κάλπες στα κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας
Μια από τις πιο αμφιλεγόμενες πτυχές της φετινής διαδικασίας είναι η απόφαση της Μόσχας να στηθούν κάλπες και στα κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας — στις περιοχές Ντόνετσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, καθώς και στη Μαριούπολη. Πρόκειται για εδάφη που η Ρωσία έχει προσαρτήσει μονομερώς, χωρίς διεθνή αναγνώριση. Η ουκρανική κυβέρνηση έχει καταδικάσει τη διαδικασία ως παράνομη, ενώ η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) έχει προειδοποιήσει τους κατοίκους των κατεχόμενων περιοχών ότι η συμμετοχή στην ψηφοφορία μπορεί να επισύρει ποινή φυλάκισης έως και δέκα ετών.
Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, οι κατοχικές αρχές έχουν ήδη ολοκληρώσει την πρώιμη ψηφοφορία σε ορισμένες περιοχές, επισκεπτόμενες χιλιάδες νοικοκυριά. Οι ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο προβοκάτσιων και επιθέσεων κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας, κατηγορώντας τη Μόσχα ότι σχεδιάζει να τις αποδώσει σε ουκρανικές δυνάμεις.
Η διεθνής κριτική και η απουσία παρατηρητών
Η Μόσχα δεν έχει προσκαλέσει διεθνείς παρατηρητές από τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) για να παρακολουθήσουν τη διαδικασία. Ο ΟΑΣΕ έχει δηλώσει ότι η απόφαση αυτή αντανακλά ένα ευρύτερο μοτίβο αδιαφορίας της ρωσικής κυβέρνησης για τη διαφάνεια, τη δημοκρατική λογοδοσία και το κράτος δικαίου. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, το πολιτικό σύστημα της Ρωσίας έχει γίνει ακόμη πιο περιοριστικό σε σχέση με τις εκλογές του 2021, με τον αποκλεισμό υποψηφίων που χαρακτηρίζονται «ξένοι πράκτορες», περαιτέρω περιορισμούς στη χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών και άλλα μέτρα.
Η μοναδική ανεξάρτητη εθνική οργάνωση παρακολούθησης εκλογών, η Golos, η οποία είχε ασκήσει έντονη κριτική στη διεξαγωγή προηγούμενων εκλογών, έκλεισε το 2025. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, έχει απορρίψει τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία διεξάγεται σύμφωνα με τον νόμο και κατηγορώντας τις δυτικές χώρες ότι επιχειρούν να υπονομεύσουν την εκλογική διαδικασία.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σίμπιχα, χαρακτήρισε τη διαδικασία «παρωδία», καλώντας τη διεθνή κοινότητα να μην την αναγνωρίσει. Σε ανάλογο τόνο κινήθηκε και η Εσθονία, με τον υπουργό Εξωτερικών της να δηλώνει ότι το Κρεμλίνο ελέγχει πλήρως τις εκλογές.
Η «αντιπολίτευση» του εξωτερικού και το «Μεσημέρι κατά του Πούτιν»
Η ρωσική αντιπολίτευση στη διασπορά επιχείρησε να συντονίσει μια κοινή στάση ενόψει της ψηφοφορίας. Η Γιούλια Ναβάλναγια, χήρα του Αλεξέι Ναβάλνι, απηύθυνε έκκληση στους Ρώσους να ψηφίσουν «κατά του Πούτιν και του πολέμου», ενώ υποστηρικτές του εκλιπόντος ηγέτη της αντιπολίτευσης οργάνωσαν διαμαρτυρία με το σύνθημα «Μεσημέρι κατά του Πούτιν», καλώντας τους πολίτες να προσέλθουν μαζικά στα εκλογικά κέντρα το μεσημέρι και να ακυρώσουν τα ψηφοδέλτιά τους.
Η στρατηγική της αντιπολίτευσης δεν στοχεύει σε μια εκλογική νίκη — κάτι που θεωρείται αδύνατο — αλλά στη διατήρηση της πολιτικής πίεσης και στην ανάδειξη του μεγέθους της λαϊκής δυσαρέσκειας. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η φετινή διαδικασία θα αποτελέσει απλώς μια τυπική επιβεβαίωση της εξουσίας του Κρεμλίνου ή αν το ποσοστό της «Ενωμένης Ρωσίας» θα αποδειχθεί χαμηλότερο των προσδοκιών, στέλνοντας ένα μήνυμα εσωτερικής αμφισβήτησης σε μια περίοδο πολέμου και διεθνούς απομόνωσης.
