Με αφορμή τις αντιδράσεις για τα νέα σχολικά εγχειρίδια και τη στάση του Υπουργείου Παιδείας, η Κωνσταντίνα Μίχου απευθύνει μια ανοιχτή επιστολή στην υπουργό, εκφράζοντας τον προβληματισμό της για την υποχώρηση μπροστά σε συντηρητικές πιέσεις και το μήνυμα που στέλνεται στα παιδιά που δεν μεγαλώνουν σε «παραδοσιακές» οικογένειες.
Κωνσταντίνα Μίχου | 09.09.2026 |Απόψεις
Αξιότιμη Κυρία Υπουργέ,
Σας γράφω αυτή την επιστολή όχι για να προβώ σε μια ψυχρή πολιτική ανάλυση, αλλά επειδή διακατέχομαι από έντονο προβληματισμό και απογοήτευση για τον τρόπο με τον οποίο επιλέξατε να διαχειριστείτε, εσείς, το Υπουργείο σας και η Κυβέρνηση, τις αντιδράσεις γύρω από τα νέα σχολικά βιβλία.
Ας αναλογιστούμε τα γεγονότα. Στις αρχές Σεπτεμβρίου 2026 προκλήθηκαν έντονες αντιδράσεις για αποσπάσματα νέων βιβλίων του Δημοτικού (Γλώσσα Β΄ και Κοινωνική & Πολιτική Αγωγή ΣΤ΄) που παρουσιάζουν τη «μεγάλη πολυμορφία» των σύγχρονων οικογενειών, συμπεριλαμβανομένων των ομόφυλων γονέων. Το Υπουργείο Παιδείας έσπευσε αμέσως να διευκρινίσει ότι τα 230 συνολικά διδακτικά πακέτα αξιολογήθηκαν από ανεξάρτητες επιτροπές του ΙΕΠ, ότι η εφαρμογή τους τοποθετείται στη σχολική χρονιά 2027–2028 και ότι, στο πλαίσιο του «Πολλαπλού Βιβλίου», τα επίμαχα εγχειρίδια συνιστούν απλώς μία από τις διαθέσιμες επιλογές και όχι υποχρεωτικό σύγγραμμα. Παράλληλα, αρνηθήκατε κατηγορηματικά κάθε αιτίαση περί «woke ατζέντας», ενώ οι Εκδόσεις «Νήσος» και οι συγγραφείς κατήγγειλαν παραποίηση των εικόνων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανακοινώνοντας νομικές ενέργειες για τη συκοφάντηση του έργου τους.
Και διερωτώμαι, κυρία Υπουργέ. Είναι αυτή η ενδεδειγμένη στάση μιας ηγεσίας που επικαλείται τον εκσυγχρονισμό της παιδείας;
Με το να προβάλλεται ως επιχείρημα ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, καθώς το βιβλίο είναι προαιρετικό και υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές, τι ακριβώς σηματοδοτείται; Υποβαθμίζεται η ίδια η έννοια της συμπεριληπτικότητας. Η ορατότητα των διαφορετικών τύπων οικογένειας μετατρέπεται σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο και ακανθώδες ζήτημα, σε μια προαιρετική επιλογή που επαφίεται στην τόλμη του κάθε εκπαιδευτικού. Αντί η πολιτεία να υποστηρίξει με παρρησία ότι όλα τα παιδιά δικαιούνται να βλέπουν την οικογένειά τους να αντιπροσωπεύεται στα σχολικά εγχειρίδια, υποχώρησε μπροστά στις πιέσεις των συντηρητικών κύκλων.
Αλλά και η στάση των εκδοτών και των συγγραφέων, οι οποίοι οχυρώθηκαν αποκλειστικά πίσω από μηνύσεις και νομικές διευκρινίσεις για να αποδείξουν ότι δεν πρόκειται για αυτό που νομίζετε, λειτούργησε ως μια θλιβερή αναδίπλωση. Αντί να υπερασπιστείτε όλοι μαζί ανοιχτά την ανάγκη για ένα ανοιχτό, δημοκρατικό σχολείο, επικράτησε μια εικόνα σαν η αναφορά στην κοινωνική πραγματικότητα να αποτελούσε ατυχές συμβάν που απαιτούσε δικαιολόγηση.
Το μήνυμα που εκπέμπεται έτσι στα παιδιά που δεν μεγαλώνουν σε μια «παραδοσιακή» οικογένεια είναι ιδιαίτερα επιβλαβές. Ότι δηλαδή η πραγματικότητά τους συνιστά πρόβλημα, κάτι μεμπτό που οφείλουμε να αποσιωπούμε ή να προσπερνούμε.
Κυρία Υπουργέ, η πολιτική ηγεσία κρίνεται στις προκλήσεις, όχι στις δημόσιες σχέσεις. Το σχολείο οφείλει να καθοδηγεί την κοινωνία προς τα εμπρός, όχι να ακολουθεί τα ανακλαστικά του συντηρητισμού. Σας καλώ να ξεπεράσετε τις αμυντικές τοποθετήσεις, να αναλάβετε την ευθύνη και να υπερασπιστείτε έμπρακτα το δικαίωμα κάθε παιδιού να αισθάνεται ότι έχει τη δική του θέση στο σχολικό περιβάλλον.
Με εκτίμηση,
Κωνσταντίνα Μίχου
Μητέρα ενήλικου πλέον παιδιού, μεγαλωμένου σε μια «παραδοσιακή» οικογένεια, που έμαθε όμως ότι η αγάπη, ο σεβασμός και η αποδοχή του άλλου δεν απειλούν καμία δική μας αξία.
