Δύο ημέρες ασταμάτητης βροχής στο Ούταρ Πραντές άφησαν πίσω τους 56 νεκρούς, περισσότερα από 1.000 κατεστραμμένα σπίτια και χωράφια που μετατράπηκαν σε λίμνες. Στο Νεπάλ, η νέα κακοκαιρία σκότωσε 12 ανθρώπους — ενώ η χώρα μετρά ακόμη τα θύματα της πλημμύρας του Αυγούστου, που στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 1.400 ανθρώπους. Στην Οντίσα, 70.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους μέσα σε λίγες ώρες. Οι επιστήμονες προειδοποιούν: αυτό δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Είναι το νέο πρότυπο.
Γιώργος Παπαγιάννης | 28.09.2026 Διεθνή
Η βροχή άρχισε την Παρασκευή και δεν σταμάτησε μέχρι την Κυριακή. Στο Ούταρ Πραντές, την πολυπληθέστερη πολιτεία της Ινδίας με περισσότερους από 240 εκατομμύρια κατοίκους, έπεσαν 66,5 χιλιοστά βροχής μέσα σε τρεις ημέρες. Ο μέσος όρος για ολόκληρη την εποχή των μουσώνων είναι 7,6 χιλιοστά. Η διαφορά δεν είναι απλώς στατιστική — είναι η διαφορά μεταξύ μιας συνηθισμένης βροχερής εβδομάδας και μιας καταστροφής.
Σύμφωνα με το γραφείο του Επιτρόπου Αρωγής της πολιτείας, 56 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την Παρασκευή. Περισσότερα από 1.000 σπίτια έχουν υποστεί ζημιές. Τα χωράφια έχουν πλημμυρίσει, με τους αγρότες να εκφράζουν φόβους για καθυστερήσεις στις σπορές της επόμενης περιόδου. Οι κύριοι ποταμοί του βορρά, συμπεριλαμβανομένου του Γάγγη, έχουν ξεπεράσει τα επίπεδα επικινδυνότητας, εγείροντας φόβους για περαιτέρω καταστροφές τις επόμενες ημέρες.
Η αιτία της ξαφνικής επιδείνωσης ήταν μια «καταιγίδα πάνω από τον Κόλπο της Βεγγάλης» που κινήθηκε προς την ξηρά και ενέτεινε τις βροχοπτώσεις σε ολόκληρη την περιοχή. Πρόκειται για ένα μετεωρολογικό μοτίβο που οι επιστήμονες έχουν συνδέσει με την αύξηση της θερμοκρασίας και τη μεταβολή των κλιματικών προτύπων στη Νότια Ασία.
Το Νεπάλ και η «πλημμύρα» του Αυγούστου
Στο Νεπάλ, η νέα κακοκαιρία σκότωσε 12 ανθρώπους από την Πέμπτη, σύμφωνα με την εκπρόσωπο της εθνικής αρχής διαχείρισης καταστροφών, Σάντι Μαχάτ. Επτά ακόμη άνθρωποι αγνοούνται. Αλλά η χώρα δεν θρηνεί μόνο αυτούς τους νεκρούς. Μετρά ακόμη τα θύματα της καταστροφής του Αυγούστου, όταν μια τεράστια πλημμύρα — πιθανότατα προκαλούμενη από κατάρρευση παγετώνα ή έκρηξη λίμνης παγετώνα στα σύνορα με το Θιβέτ — σάρωσε κοιλάδες και χωριά. Περισσότεροι από 1.400 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους. Χιλιάδες αγνοούνται ακόμη.
Η νέα κακοκαιρία έπληξε περιοχές που δεν είχαν προλάβει να συνέλθουν. Σύμφωνα με την αρχή διαχείρισης καταστροφών του Νεπάλ, 49 περιοχές βρίσκονται υπό προειδοποίηση για ξαφνικές πλημμύρες. Σε ορισμένες από αυτές, οι κάτοικοι ζουν σε προσωρινά καταλύματα από τον Αύγουστο. Τώρα αντιμετωπίζουν νέες βροχές, νέες κατολισθήσεις και νέες εκκενώσεις.
Τα τοπικά μέσα ανέφεραν επίσης ότι ένας ακόμη παράγοντας επιδείνωσε την κατάσταση: μια χιονοστιβάδα στο Καγκουάν του Νεπάλ, σε υψόμετρο άνω των 7.000 μέτρων, στοίχισε τη ζωή σε δύο ντόπιους εργαζόμενους που βοηθούσαν ξένους ορειβάτες. Δεκατέσσερις ακόμη άνθρωποι αγνοούνται. Τα ελικόπτερα διάσωσης δυσκολεύονται να προσεγγίσουν την περιοχή λόγω των καιρικών συνθηκών.
Η Οντίσα και οι 70.000 εκκενώσεις
Στην ανατολική πολιτεία της Οντίσα, η κατάσταση ήταν εξίσου σοβαρή αλλά διαφορετική. Οι ποταμοί φούσκωσαν, τα φράγματα άνοιξαν τις πύλες τους και οι αρχές προχώρησαν σε μαζικές εκκενώσεις. Περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι που ζουν σε χαμηλές περιοχές μεταφέρθηκαν σε ασφαλή σημεία, σύμφωνα με το δίκτυο NDTV. Στην περιοχή Γκατζάμ, οι ομάδες διάσωσης χρειάστηκε να μεταφέρουν εγκύους με βάρκες, ενώ 254 μωρά γεννήθηκαν μέσα σε τρεις ημέρες σε καταφύγια και νοσοκομεία της περιοχής.
Οι πλημμύρες κατέστρεψαν γέφυρες και οχετούς, αναγκάζοντας τις αρχές να κλείσουν τον Ντεβκούντ, έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό. Στην Μπεραμπούρ, βάρκες αναπτύχθηκαν στους δρόμους για τη διάσωση εγκλωβισμένων κατοίκων. Το κρατικό φράγμα Χιρακούντ άνοιξε 16 πύλες για να εκτονώσει την πίεση του νερού, προκαλώντας πλημμύρες σε εκατοντάδες χωριά.
Η επιστημονική προειδοποίηση που δεν ακούγεται
Οι επιστήμονες προειδοποιούν εδώ και χρόνια για την αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων στη Νότια Ασία. Σύμφωνα με το Διεθνές Κέντρο Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης των Βουνών (ICIMOD), ο μουσώνας του 2026 στην περιοχή του Χίνту Κους-Ιμαλάια αναμενόταν να είναι θερμότερος και ξηρότερος από το κανονικό. Αντ’ αυτού, προέκυψε ένα μοτίβο ακραίων βροχοπτώσεων μικρής διάρκειας που προκαλούν σύνθετες πλημμύρες και κατολισθήσεις.
Το μοτίβο είναι σαφές: λιγότερες βροχές συνολικά, αλλά πιο έντονες όταν έρχονται. Αυτό σημαίνει ότι οι υποδομές που έχουν σχεδιαστεί για σταθερές, προβλέψιμες βροχοπτώσεις δεν αντέχουν. Τα συστήματα αποστράγγισης υπερχειλίζουν. Τα φράγματα γεμίζουν πιο γρήγορα. Οι πλαγιές των βουνών, απογυμνωμένες από τη βλάστηση λόγω της αποψίλωσης και της διάβρωσης, καταρρέουν πιο εύκολα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι η συχνότητα των φαινομένων που σχετίζονται με παγετώνες — όπως η καταστροφή του Αυγούστου στο Νεπάλ — αυξάνεται καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν. Οι λίμνες παγετώνων που σχηματίζονται από το λιώσιμο των πάγων είναι ασταθείς. Όταν σπάνε, απελευθερώνουν τεράστιους όγκους νερού σε λίγα λεπτά. Αυτό είναι το φαινόμενο GLOF (Glacial Lake Outburst Flood), και οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι θα γίνει πιο συχνό.
Το ευρύτερο πλαίσιο — μια περιοχή σε κρίση
Η Νότια Ασία δεν είναι άγνωστη στις φυσικές καταστροφές. Οι μουσώνες είναι μέρος του κύκλου της ζωής εδώ και χιλιετίες. Αλλά αυτό που αλλάζει δεν είναι η ύπαρξη των βροχών — είναι η έντασή τους. Το 2023, η περιοχή κατέγραψε περίπου 164 πλημμυρικά γεγονότα, επηρεάζοντας περισσότερους από 10 εκατομμύρια ανθρώπους μόνο στην Ινδία. Το 2026, τα στοιχεία δείχνουν ότι η τάση όχι μόνο συνεχίζεται αλλά επιταχύνεται.
Το Ούταρ Πραντές, με πληθυσμό μεγαλύτερο από αυτόν της Βραζιλίας, είναι ιδιαίτερα ευάλωτο. Οι κάτοικοί του ζουν σε πεδιάδες που πλημμυρίζουν εύκολα, δίπλα σε ποταμούς που μεταφέρουν νερό από τα βουνά του Νεπάλ και του Θιβέτ. Όταν οι βροχές είναι έντονες στα ανάντη, το νερό φτάνει γρήγορα και αμείλικτα στα κατάντη. Οι τοπικές αρχές δεν έχουν ούτε τα μέσα ούτε τον χρόνο να προειδοποιήσουν έγκαιρα.
Το Νεπάλ, από την άλλη, βρίσκεται αντιμέτωπο με μια διπλή κρίση: την αποκατάσταση από την καταστροφή του Αυγούστου και την αντιμετώπιση της νέας κακοκαιρίας. Η χώρα έχει ζητήσει διεθνή βοήθεια, ενώ η Ινδία έχει στείλει ομάδες διάσωσης, ιατρικό προσωπικό και υλικά. Αλλά η κλίμακα της ανάγκης ξεπερνά κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους.
Οι βροχές αναμένεται να συνεχιστούν για τουλάχιστον μία ακόμη ημέρα. Οι ποταμοί στο Ούταρ Πραντές θα παραμείνουν πάνω από τα επίπεδα επικινδυνότητας. Στο Νεπάλ, οι κάτοικοι των περιοχών που επλήγησαν τον Αύγουστο παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού. Στην Οντίσα, τα καταφύγια είναι γεμάτα και οι αρχές προετοιμάζονται για νέες εκκενώσεις.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει επόμενη καταστροφή. Είναι αν η περιοχή θα προλάβει να προετοιμαστεί. Οι επιστήμονες λένε ότι ο χρόνος τελειώνει. Οι κυβερνήσεις λένε ότι κάνουν ό,τι μπορούν. Και οι άνθρωποι στις πληγείσες περιοχές — που έχουν δει τα σπίτια τους να καταστρέφονται δύο φορές μέσα σε δύο μήνες — περιμένουν να μάθουν αν η επόμενη βροχή θα είναι η τελευταία που θα αντέξουν.
