Τουρκία S-400 – Το τέλος του «αγκαθιού» για την Άγκυρα

Η Τουρκία φέρεται να πώλησε τα ρωσικά S-400 σε χώρα του Κόλπου – η επίσημη ανακοίνωση αναμένεται σήμερα, με τα ΗΑΕ ή το Κατάρ να θεωρούνται οι πιθανοί αγοραστές

Μια κίνηση που αλλάζει τα δεδομένα

Το «αγκάθι» που κρατούσε την Τουρκία εκτός του προγράμματος των μαχητικών F-35 επί σειρά ετών φαίνεται πως απομακρύνεται οριστικά. Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Hurriyet, τα ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικά συστήματα S-400 έχουν ήδη πωληθεί σε χώρα του Κόλπου. Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα επιτρέψει στην Άγκυρα να απαλλαγεί από τις αμερικανικές κυρώσεις CAATSA και να ανοίξει εκ νέου τον δρόμο για την απόκτηση των F-35. Αναμφίβολα, πρόκειται για μια στρατηγικής σημασίας κίνηση, που αναμένεται να ανακοινωθεί επισήμως σήμερα.

Ο αρθρογράφος της Hurriyet, Abdulkadir Selvi, αναφέρει ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη μέχρι και τα μεσάνυχτα της Πέμπτης, όταν και διευθετήθηκαν οι τελευταίες εκκρεμότητες. Όπως σημειώνει, «οι S-400 πουλήθηκαν σε τρίτη χώρα», με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ να θεωρούνται τα επικρατέστερα σενάρια για την ταυτότητα του αγοραστή. Το δημοσίευμα τονίζει ότι και οι δύο αυτές χώρες έχουν βιώσει σοκ από τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις, αναζητώντας εναλλακτικές λύσεις για την ασφάλειά τους.

Το σοκ των χωρών του Κόλπου

Η επιλογή των ΗΑΕ ή του Κατάρ ως πιθανών αγοραστών δεν είναι τυχαία. Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων ιρανικών επιθέσεων, τα ΗΑΕ βρέθηκαν αντιμέτωπα με μια πρωτοφανή κρίση, που αποκάλυψε τα κενά στην αμυντική τους θωράκιση. Παρομοίως, το Κατάρ είχε δεχθεί πλήγματα από το Ισραήλ, με το σύστημα Patriot που διαθέτει να μην ενεργοποιείται, καθώς το Ισραήλ είχε χαρακτηριστεί ως «φιλική χώρα». Αυτή η διαπίστωση λειτούργησε ως καμπανάκι για τις χώρες του Κόλπου, που πλέον αναζητούν αμυντικές λύσεις πέρα από τις παραδοσιακές τους συμμαχίες.

Το γεγονός ότι η Τουρκία προχωρά στην πώληση των S-400 σε μια από αυτές τις χώρες υποδηλώνει μια σημαντική μεταβολή στις ισορροπίες της περιοχής. Από τη μία, η Άγκυρα απαλλάσσεται από το βάρος των συστημάτων που είχαν προκαλέσει την έντονη αντίδραση της Ουάσινγκτον. Από την άλλη, τα ΗΑΕ ή το Κατάρ αποκτούν ένα ισχυρό αντιαεροπορικό «ομπρέλα», ενισχύοντας την αμυντική τους ικανότητα απέναντι σε μελλοντικές απειλές.

Οι επόμενες κινήσεις και το διακύβευμα

Αν η πώληση επιβεβαιωθεί, η Τουρκία δεν θα απαλλαγεί μόνο από τις κυρώσεις, αλλά θα αποκομίσει και σημαντικά οικονομικά οφέλη. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο δημοσίευμα, «η Τουρκία όχι μόνο θα απαλλαγεί από τις κυρώσεις CAATSA πουλώντας τους S-400, αλλά θα βγάλει και χρήματα». Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επαναπροσδιορισμού της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, που επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ και να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακής δύναμης.

Ωστόσο, η είδηση εγείρει και ερωτήματα. Κατά πόσο η πώληση των S-400 θα γίνει αποδεκτή από τη Ρωσία, η οποία είχε πουλήσει τα συστήματα στην Τουρκία με όρους που απαγόρευαν τη μεταπώληση; Θα υπάρξουν αντιδράσεις από το Ιράν ή άλλες περιφερειακές δυνάμεις; Το σίγουρο είναι ότι οι επόμενες ώρες θα είναι καθοριστικές, με την επίσημη ανακοίνωση να αναμένεται να δώσει απαντήσεις, ανοίγοντας ταυτόχρονα ένα νέο κεφάλαιο στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Μέσης Ανατολής.

«Με την πώληση των S-400, η Τουρκία όχι μόνο απαλλάσσεται από ένα βαρίδι, αλλά κερδίζει και ένα διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις ΗΠΑ» – ο σχολιασμός του δημοσιεύματος

Η πιθανή μεταβίβαση των S-400 σε χώρα του Κόλπου αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές αμυντικές συμφωνίες της τελευταίας πενταετίας στην περιοχή. Αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η Τουρκία θα επιστρέψει δυναμικά στο πρόγραμμα των F-35, ενώ οι χώρες του Κόλπου θα ενισχύσουν την αεράμυνά τους με ένα σύστημα που έχει αποδείξει την αξία του σε πολλά πεδία μάχης. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ατζέντα της Μέσης Ανατολής γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.