Η κυβέρνηση παίζει με τις τιμές – οι εργαζόμενοι χάνουν το παιχνίδι

Την ώρα που η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τις ονομαστικές αυξήσεις μισθών, οι εργαζόμενοι βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να κατρακυλά – και οι συμφωνίες κυρίων δεν φτάνουν

Από το πλαφόν στη… συμφωνία κυρίων

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μια νέα συμφωνία. Οι παράγοντες της αγοράς δεσμεύτηκαν να μην αυξήσουν τις τιμές σε βασικά προϊόντα. Το μέτρο διαδέχεται το πλαφόν στο μικτό ποσοστό κέρδους. Εκείνο το πλαφόν, ωστόσο, απέτυχε. Ο πληθωρισμός παρέμεινε υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Και τώρα, η κυβέρνηση εναποθέτει τις ελπίδες της σε μια «συμφωνία κυρίων». Ελπίζει ότι από τον Σεπτέμβρη θα υπάρξει ευρύτερη κοινωνική συμφωνία για μειώσεις. Ελπίζει ότι οι τιμές θα πέσουν. Αλλά η ελπίδα δεν είναι πολιτική.

Αναμφίβολα, ο υπουργός Ανάπτυξης θέλει να δει αποτελέσματα. Το διάστημα από τον Σεπτέμβρη και μετά μπορεί να είναι προεκλογικό. Κάθε κυβέρνηση θα ήθελε να επιδείξει έργο στην αντιμετώπιση της ακρίβειας. Εξάλλου, τα βήματα ειρήνευσης στα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να ρίξουν τις τιμές των καυσίμων. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Και η κυβέρνηση δείχνει δομικά ανίκανη να το αντιμετωπίσει.

Το παιχνίδι με τους αριθμούς

Η κυβέρνηση επαίρεται για την αύξηση του κατώτατου μισθού. Επαίρεται και για την αύξηση του μέσου μισθού. Αποφεύγει, όμως, να μιλήσει για πραγματικούς όρους. Και εκεί τα νούμερα είναι αμείλικτα. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, το 2025 ο μέσος πραγματικός μισθός εξακολουθεί να υπολείπεται του 2009. Το μέσο πραγματικό ωρομίσθιο βρίσκεται στο 73,5% του 2009. Με άλλα λόγια, οι εργαζόμενοι δουλεύουν περισσότερο και αγοράζουν λιγότερα.

Σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ζοφερή. Οι ετήσιες καθαρές αποδοχές ενός εργαζομένου χωρίς παιδιά βρίσκονται στον πάτο της Ευρώπης. Μόνο η Βουλγαρία καταγράφει χαμηλότερα νούμερα. Και αυτό δεν οφείλεται μόνο στις τιμές. Οφείλεται και στην έμμεση φορολογία. Στον ΦΠΑ. Στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Η κυβέρνηση δεν θέλει ούτε να τα αγγίξει αυτά. Προσδοκά υψηλά πλεονάσματα. Και επιστρέφει μόνο ένα μικρό μέρος στην κοινωνία.

Η ανισότητα ως πολιτική επιλογή

Το πραγματικό πρόβλημα, ωστόσο, είναι ακόμη πιο βαθύ. Δεν είναι απλώς η ακρίβεια. Είναι η συνολική φτωχοποίηση των εργαζομένων. Οι ονομαστικοί μισθοί αυξάνονται, αλλά οι εργαζόμενοι αισθάνονται φτωχότεροι. Και αυτό το αίσθημα δεν είναι ψευδαίσθηση. Επιτείνεται από την αύξηση του κόστους στέγασης. Από τα ενοίκια που εκτοξεύονται. Από τις τιμές της ενέργειας που παραμένουν υψηλές. Από το γεγονός ότι τα λαϊκά στρώματα ξοδεύουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους σε είδη πρώτης ανάγκης.

Για αυτή την κυβέρνηση, όμως, η ανισότητα είναι κάτι το φυσιολογικό. Δεν θεωρεί πρόβλημα τη φτωχοποίηση των εργαζομένων. Της αρκεί να προβάλλει την ονομαστική αύξηση των μισθών. Αποφεύγει να πει ότι οι πραγματικοί μισθοί είναι κατώτεροι της προ κρίσης περιόδου. Αποφεύγει να πει ότι το μερίδιο των μισθών στο συνολικό πλούτο παραμένει χαμηλό. Για εκείνη, το «και οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι» είναι η φυσιολογική φορά των πραγμάτων. Είναι ο κινητήριος μοχλός της ανάπτυξης. Και αυτό, αναμφίβολα, συνιστά πολιτική επιλογή.

Αυτός είναι και ο λόγος που η χώρα χρειάζεται πολιτική αλλαγή. Για να υπάρξει αλλαγή πολιτικής. Για να εφαρμοστούν μέτρα αναδιανομής. Για να ενισχυθούν τα εισοδήματα των λαϊκών στρωμάτων και της μεσαίας τάξης. Όλα αυτά βρίσκονται έξω από τον διανοητικό και πολιτικό ορίζοντα αυτής της κυβέρνησης. Και όσο οι εργαζόμενοι γίνονται φτωχότεροι, τόσο πιο έντονο γίνεται το πρόβλημα της ακρίβειας. Ανεξαρτήτως επιμέρους μέτρων. Ανεξαρτήτως συμφωνιών κυρίων.

«Για αυτή την κυβέρνηση η ανισότητα είναι κάτι το φυσιολογικό. Το “και οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι” είναι η φυσιολογική φορά των πραγμάτων. Και αυτό συνιστά πολιτική επιλογή.»