Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης ζήτησε «ευρωπαϊκή άμεση δράση» για πετρέλαιο, λιπάσματα και ό,τι άλλο κρατά τις τιμές ψηλά. Η Ελλάδα δοκιμάζεται από τις επιζωοτίες και σχεδιάζει την ανασύσταση της κτηνοτροφίας. Στο τραπέζι του Συμβουλίου Γεωργίας, η νέα ΚΑΠ για το 2028-2034. Στην Ευρώπη, οι αγρότες ετοιμάζουν πανευρωπαϊκές κινητοποιήσεις από τις 31 Οκτωβρίου. Το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί κατά 43% σε σχέση με την προ-πανδημική περίοδο.
Γιώργος Παπαγιάννης | 28.09.2026 Οικονομία
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς έφτασε στο κτίριο «Europa» των Βρυξελλών λίγο μετά τις 08:45 το πρωί της Δευτέρας. Στο doorstep, με τα μικρόφωνα ανοιχτά, έθεσε το πλαίσιο της ελληνικής θέσης με μια φράση που συμπυκνώνει την αγωνία της ευρωπαϊκής γεωργίας: «Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκή άμεση δράση για να ελέγξουμε τους συντελεστές του κόστους παραγωγής».
Η δήλωσή του δεν ήταν μια τυπική προσέλευση σε Συμβούλιο. Ήταν ένα μήνυμα προς δύο κατευθύνσεις: προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για την ανάγκη παρέμβασης στους παράγοντες που διαμορφώνουν το κόστος, και προς τους Έλληνες παραγωγούς, ότι η κυβέρνηση θέτει το ζήτημα στο ανώτατο επίπεδο.
Το «πρώτο πράγμα» που πρέπει να αντιμετωπιστεί
Ο Σχοινάς το είπε με απόλυτη σαφήνεια: «Πρώτη, λοιπόν, προτεραιότητα πρέπει να είναι ο έλεγχος του κόστους παραγωγής». Και προσδιόρισε τους στόχους: «Το πετρέλαιο, τα λιπάσματα, οτιδήποτε άλλο κρατάει τις τιμές ψηλά, πρέπει να είναι ευρωπαϊκή προτεραιότητα».
Τα στοιχεία τον δικαιώνουν. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η λετονική προεδρία στο Συμβούλιο, το κόστος παραγωγής στη γεωργία το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ήταν κατά μέσο όρο 43% υψηλότερο από την προ-πανδημική περίοδο 2019-2021. Τα λιπάσματα αντιπροσωπεύουν πλέον το 53% των εξόδων παραγωγής, από 44% το 2019, με τις τιμές της ουρίας να φτάνουν τα 850 με 920 ευρώ ανά τόνο.
Ο πόλεμος στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν διακόψει το 30% του εμπορίου ουρίας και αμμωνίας παγκοσμίως. Οι αγρότες σε όλη την Ευρώπη προειδοποιούν για πιθανές ελλείψεις αζωτούχων λιπασμάτων τους επόμενους μήνες.
Η ελληνική ιδιαιτερότητα — επιζωοτίες και ανασύσταση κοπαδιών
Ο Σχοινάς πρόσθεσε ένα δεύτερο ζήτημα που αφορά άμεσα την Ελλάδα: την ανασύσταση της κτηνοτροφίας. «Η χώρα δοκιμάζεται από τις επιζωοτίες, αλλά μόλις κλείσουμε αυτό το κεφάλαιο, θα πρέπει επειγόντως να αρχίσουμε οργανωμένα, με ελέγχους, να ανασυστήνουμε τα κοπάδια μας», δήλωσε.
Το πρόβλημα είναι γνωστό. Η ευλογιά των αιγοπροβάτων οδήγησε στη θανάτωση περίπου 500.000 ζώων σε δύο χρόνια. Η παραγωγή πρόβειου γάλακτος έπεσε κατά 8,6% στο πεντάμηνο, με απώλεια περίπου 40.000 τόνων. Η τιμή παραγωγού εκτοξεύτηκε στα 1,90 ευρώ το κιλό, από 1,38 ευρώ τον Ιανουάριο του 2025. Η φέτα απειλείται με ανατίμηση στα 15-16 ευρώ το κιλό.
Ο Σχοινάς συνέδεσε την ανασύσταση των κοπαδιών με τον έλεγχο των τιμών: «Να μπορέσουμε δηλαδή να δώσουμε περισσότερη παραγωγή, άρα να ελέγξουμε και τις τιμές».
Η νέα ΚΑΠ και το «κουμπώνουν» των αποφάσεων
Το τρίτο ζήτημα στην ατζέντα του Σχοινά ήταν η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική για την περίοδο 2028-2034. «Συνεχίζεται και εντείνεται η κουβέντα», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι «όλες αυτές οι αποφάσεις πρέπει να κουμπώσουν σε εργαλεία και πόρους που θα κάνουν τη διαφορά».
Στο Συμβούλιο, οι υπουργοί Γεωργίας συζήτησαν τη μελλοντική ΚΑΠ σε δημόσια συνεδρία. Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα, η συζήτηση για την ΚΑΠ μετά το 2027 ήταν το πρώτο θέμα της ατζέντας, με στόχο μια «μερική γενική προσέγγιση» ενόψει της επόμενης προγραμματικής περιόδου.
Η ελληνική θέση, όπως τη διατύπωσε ο Σχοινάς, επικεντρώνεται στην ιδιαιτερότητα της χώρας: «Η Ελλάδα είναι μια χώρα με νησιωτική επικράτεια, με πολλές ορεινές περιοχές, με μικρό κλήρο. Άρα όλα αυτά μας υποχρεώνουν να αναζητήσουμε ισχυρότερες ευρωπαϊκές λύσεις».
Η Ευρώπη που βράζει — κινητοποιήσεις από τις 31 Οκτωβρίου
Την ώρα που οι υπουργοί συζητούν στις Βρυξέλλες, οι αγρότες σε όλη την Ευρώπη προετοιμάζονται για κινητοποιήσεις. Η UNASPI, μια από τις μεγαλύτερες αγροτικές οργανώσεις στην Ισπανία, ανακοίνωσε συντονισμένες κινητοποιήσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο από τις 31 Οκτωβρίου 2026, με τη συμμετοχή αγροτών, κτηνοτρόφων, αλιέων και ελεύθερων επαγγελματιών.
Οι διαμαρτυρίες επικεντρώνονται στο αυξημένο κόστος των λιπασμάτων, του ντίζελ και άλλων εισροών που πιέζουν την κερδοφορία των εκμεταλλεύσεων, καθώς και στις ανεπαρκείς τιμές πώλησης για τους παραγωγούς. Η οργάνωση ζητά «μέτρα αποζημίωσης που θα καλύπτουν το κόστος παραγωγής» και υπερασπίζεται την «επισιτιστική κυριαρχία».
Τον Μάιο του 2026, εκατοντάδες αγρότες από την Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες είχαν συγκεντρωθεί στο Στρασβούργο για να διαμαρτυρηθούν για το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για τα λιπάσματα, το οποίο έκριναν ανεπαρκές. Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε τον Μάιο, περιλάμβανε περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ σε στοχευμένη στήριξη και μέτρα για τη μείωση της εξάρτησης από συνθετικά και εισαγόμενα λιπάσματα.
Το Συμβούλιο Γεωργίας ολοκληρώνεται τη Δευτέρα με συζήτηση για την κατάσταση της αγοράς και το ζήτημα της ξηρασίας. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν — ή δεν θα ληφθούν — θα καθορίσουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τη στήριξη της γεωργίας τους επόμενους μήνες.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι διπλό: να πιέσει για ευρωπαϊκές λύσεις στο κόστος παραγωγής, την ώρα που η ίδια παλεύει να ανακάμψει από τις επιζωοτίες. Η δήλωση Σχοινά στις Βρυξέλλες ήταν σαφής ως προς την κατεύθυνση. Το αν θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένα μέτρα είναι το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό.
