Με το Brent να κινείται πάνω από τα 107 δολάρια και το πετρέλαιο θέρμανσης να απειλεί να ξεκινήσει τη σεζόν στα 1,90 ευρώ το λίτρο, η κυβέρνηση ανοίγει τις δημοσιονομικές «εφεδρείες» του 2026. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται η διεύρυνση του επιδόματος θέρμανσης, η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ και νέες παρεμβάσεις στο ρεύμα, την ώρα που οι υπουργοί απορρίπτουν τη μείωση του ΕΦΚ και παραπέμπουν σε ευρωπαϊκή λύση.
Γιώργος Πετρίδης | 16.09.2026 |Οικονομία
Το Μέγαρο Μαξίμου βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς συναγερμού, καθώς η νέα ενεργειακή κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη απειλεί να εκτροχιάσει τον οικογενειακό προϋπολογισμό εκατομμυρίων νοικοκυριών. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτιναχθεί, το φυσικό αέριο κινείται σε επίπεδα που θυμίζουν την κρίση του 2022, και το πετρέλαιο θέρμανσης ετοιμάζεται να κάνει πρεμιέρα στις 15 Οκτωβρίου με τιμή που, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 1,90 ευρώ το λίτρο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο Μέγαρο Μαξίμου έχει ήδη συγκληθεί ευρεία κυβερνητική σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου Κωστή Χατζηδάκη, του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη, του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και του υφυπουργού Ενέργειας Νίκου Τσάφου. Ζητούμενο της σύσκεψης είναι να αναλυθεί η διεθνής καταιγίδα των τιμών ενέργειας και να εξεταστούν τα σενάρια παρέμβασης, στο πλαίσιο πάντα των διαθέσιμων δημοσιονομικών περιθωρίων.
Το «κλειδί» των 1,5 δισ. ευρώ
Το σημαντικότερο εργαλείο στα χέρια της κυβέρνησης είναι η «ρήτρα διαφυγής» για τις ενεργειακές δαπάνες, η οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, επεκτείνεται προκειμένου να συμπεριλάβει δαπάνες και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια. Για τα μέτρα αυτά προβλέπεται ειδικό ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ για την περίοδο 2026-2028, που στην Ελλάδα μεταφράζεται σε περίπου 745 εκατ. ευρώ ετησίως και σωρευτικά 1,5 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα σημαντικό δημοσιονομικό «μαξιλάρι» που επιτρέπει στην κυβέρνηση να παρέμβει χωρίς απόκλιση από τους στόχους καθαρών δαπανών που έχουν συμφωνηθεί με την Ευρώπη.
Τα σενάρια που εξετάζονται
Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο επεξεργαζόταν ένα πακέτο παρεμβάσεων που περιλαμβάνει:
- Παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης, η οποία σήμερα ανέρχεται σε 10 λεπτά ανά λίτρο και έχει παραταθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 30 εκατ. ευρώ για τον Σεπτέμβριο.
- Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων, ώστε να καλυφθούν περισσότερα νοικοκυριά. Το επίδομα κυμαίνεται σήμερα από 100 έως 800 ευρώ, ενώ σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες μπορεί να φτάσει τα 1.200 ευρώ.
- Νέα παρέμβαση στο ρεύμα, με την επιστροφή επιδοτήσεων στα πράσινα κυμαινόμενα τιμολόγια, καθώς η χονδρεμπορική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε στα 184,47 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας άλμα 6% σε μία μόνο ημέρα.
- Ενεργοποίηση των διυλιστηρίων, ώστε να παρέχουν έκπτωση και στο πετρέλαιο θέρμανσης, με τον υπουργό Ενέργειας να βρίσκεται σε διαβούλευση με τις εταιρείες.
Το «όχι» στη μείωση του ΕΦΚ
Παρά τις πιέσεις, τόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης όσο και ο υπουργός Ενέργειας απέρριψαν το ενδεχόμενο οριζόντιας μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Ο κ. Μαρινάκης υποστήριξε ότι οι ειδικές παρεμβάσεις που είχαν εφαρμοστεί σε περίοδο μεγάλης ανόδου των τιμών, ιδίως στο ντίζελ, έδωσαν μεγαλύτερο όφελος στους πολίτες από αυτό που θα προέκυπτε από τη μείωση του ΕΦΚ έως το κατώτατο επιτρεπόμενο ευρωπαϊκό όριο. Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη να διατηρηθούν δημοσιονομικές εφεδρείες, τονίζοντας ότι «για να μπορούμε να τα δώσουμε αυτά, θα πρέπει να μας μείνει και κάτι».
Επάρκεια και ευρωπαϊκή διάσταση
Στο μέτωπο της επάρκειας, τα ελληνικά διυλιστήρια εμφανίζονται διασφαλισμένα για περίπου δύο μήνες, ενώ έχουν ήδη απελευθερωθεί 2 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας. Ωστόσο, αν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δεν αποκατασταθεί σύντομα, η κατάσταση θα γίνει σταδιακά δυσκολότερη.
Η κυβέρνηση, όπως επισημαίνουν στελέχη, επιδιώκει παράλληλα και μια πανευρωπαϊκή απάντηση στο πρόβλημα, καθώς η ενεργειακή κρίση έχει αποκτήσει διαστάσεις που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στις αρχές Οκτωβρίου, καθώς οι διεθνείς τιμές της ενέργειας παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα. Το βέβαιο είναι ότι ο φετινός χειμώνας θα δοκιμάσει τόσο τις αντοχές των νοικοκυριών όσο και την ικανότητα της κυβέρνησης να διαχειριστεί μια κρίση που δεν δείχνει σημάδια ύφεσης.
