Το «καρφί» της Eurostat και η λίστα της ντροπής

Την ώρα που οι Βρυξέλλες πανηγυρίζουν για την αποκλιμάκωση των τιμών στην Ευρώπη, τα ελληνικά νοικοκυριά βλέπουν τον λογαριασμό του σούπερ μάρκετ να φουσκώνει επικίνδυνα

Το «καρφί» της Eurostat και η λίστα της ντροπής

Τα στοιχεία της Eurostat ήρθαν να επιβεβαιώσουν αυτό που κάθε νοικοκυριό βιώνει καθημερινά. Η Ελλάδα κατέγραψε τον Ιούνιο τον 5ο υψηλότερο πληθωρισμό σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 3,9%. Πάνω από εμάς βρίσκονται μόνο η Λιθουανία (5,5%), η Βουλγαρία (5,3%), η Κροατία (4,2%) και η Κύπρος (4%). Η Γερμανία, με τα πολλαπλάσια εισοδήματα, έχει πληθωρισμό 2,4%. Το Λουξεμβούργο, με ακόμη υψηλότερους μισθούς, βρίσκεται στο 3,8%. Με άλλα λόγια, η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα στατιστικό μέγεθος. Είναι μια καθημερινή μάχη επιβίωσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πληθωρισμός δεν έχει επιστρέψει ακόμα στα προπολεμικά επίπεδα. Τον Ιανουάριο ήταν στο 2,9%, τον Φεβρουάριο στο 3,1%, τον Μάρτιο στο 3,4%, τον Απρίλιο εκτινάχθηκε στο 4,6% και τον Μάιο στο 4,9%. Η πτώση στο 3,9% τον Ιούνιο είναι μεν ανακούφιση, αλλά παραμένει μια σταγόνα στον ωκεανό. Και τα στοιχεία δείχνουν ότι η ενέργεια εξακολουθεί να είναι ο μεγάλος «ασθενής», με τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό πληθωρισμού στο 8,7%. Την ίδια στιγμή, τα τρόφιμα, τα αλκοολούχα ποτά και τα καπνικά επιβράδυναν μεν, αλλά παρέμειναν στο 1,6%.

Το καλάθι της νοικοκυράς παίρνει φωτιά

Αν τα μακροοικονομικά μεγέθη μοιάζουν αφηρημένα, τα στοιχεία από τα ταμεία των σούπερ μάρκετ είναι αμείλικτα. Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα του Ινστιτούτου Ερευνών Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ τον Ιούνιο ανήλθε στο 0,39%. Το νούμερο αυτό μοιάζει μικρό. Αλλά κρύβει μεγάλες ανισότητες. Γιατί όταν εξετάζεις τι ακριβώς αυξήθηκε, η εικόνα αλλάζει δραματικά.

Πρωταθλητές στις ανατιμήσεις αναδείχθηκαν τα αλλαντικά με 4,80%. Ακολουθούν τα έτοιμα γεύματα με 3,91%, οι βρεφικές και παιδικές τροφές με 3,62%, τα γαλακτοκομικά και οι χυμοί ψυγείου με 3,59%, ενώ την πεντάδα κλείνουν τα νερά, τα αναψυκτικά και οι χυμοί με 3,37%. Πρόκειται για προϊόντα πρώτης ανάγκης. Για είδη που κάθε οικογένεια βάζει στο καλάθι της. Και η αύξησή τους, αναμφίβολα, πλήττει πρώτα απ’ όλα τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Το πετρέλαιο που «καίει» και το παράδοξο με το Μπρεντ

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, από την 1η Ιουλίου οι οδηγοί ήρθαν αντιμέτωποι με μια ακόμη δυσάρεστη έκπληξη. Η κρατική επιδότηση των 15 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης έληξε. Και η μέση πανελλαδική τιμή διαμορφώθηκε αμέσως στο 1,61 ευρώ, ενώ σε αρκετά πρατήρια το ντίζελ πωλείται πλέον προς 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Την ίδια στιγμή, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης βρίσκεται στο 1,92 ευρώ.

Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο που εξοργίζει. Η τιμή του Μπρεντ βρίσκεται σήμερα λίγο πάνω από τα 70 δολάρια το βαρέλι. Είναι χαμηλότερη από την ημέρα που ξεκίνησε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Κι όμως, πριν από τον πόλεμο, η μέση πανελλαδική τιμή του πετρελαίου κίνησης ήταν στο 1,55 ευρώ – 20 λεπτά χαμηλότερα σε σχέση με σήμερα. Και η αμόλυβδη ήταν στο 1,75 ευρώ, έναντι 1,92 σήμερα. Κάποιος, λοιπόν, κερδίζει. Και δεν είναι ο καταναλωτής.

Αναμφίβολα, η ακρίβεια δεν είναι ένα αφηρημένο οικονομικό φαινόμενο. Είναι η καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Και όσο ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όσο τα βασικά αγαθά συνεχίζουν να ανατιμώνται, και όσο η τιμή του πετρελαίου παραμένει αδικαιολόγητα ψηλά, τόσο η κοινωνία θα βράζει. Και καμία στατιστική αποκλιμάκωση δεν μπορεί να κρύψει αυτή την πραγματικότητα.

«Η τιμή του Μπρεντ είναι χαμηλότερη από ό,τι πριν από τον πόλεμο. Αλλά η βενζίνη είναι 17 λεπτά ακριβότερη. Κάποιος κερδίζει – και δεν είναι ο καταναλωτής.»