Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών βάζει σε τροχιά τη δημιουργία ενός κεντρικού ψηφιακού παρατηρητηρίου για εμπορικές συναλλαγές και μισθώσεις ακινήτων. Στόχος η σταδιακή ευθυγράμμιση των αντικειμενικών αξιών με τις πραγματικές τιμές της αγοράς, χωρίς όμως άμεσες επιπτώσεις σε ΕΝΦΙΑ και φόρους μεταβίβασης.
Newsroom | 09.10.2026 Οικονομία
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά στη σύσταση Τράπεζας Αξιών Ακινήτων (ΤΑΑ), μέσω διάταξης που ενσωματώθηκε στο πολυνομοσχέδιο το οποίο έχει αναρτηθεί για διαβούλευση. Πρόκειται για ένα ακόμη βήμα προς την ολοκλήρωση του συστήματος αυτοματοποιημένης αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών, με απώτερο στόχο οι τιμές ζώνης να βρίσκονται πιο κοντά στις πραγματικές συνθήκες της κτηματαγοράς.
Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα λειτουργήσει ως κεντρικό ψηφιακό παρατηρητήριο για τη συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση των εμπορικών συναλλαγών και των μισθώσεων ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα. Η βάση δεδομένων θα τροφοδοτείται από δύο πηγές: αφενός από τον δημόσιο τομέα, μέσω της άντλησης στοιχείων για μεταβιβάσεις εμπράγματων δικαιωμάτων και συμβάσεις μίσθωσης από υφιστάμενες κρατικές πλατφόρμες, αφετέρου από τον ιδιωτικό τομέα, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα σε φορείς της αγοράς — τράπεζες, εκτιμητικά ιδρύματα, μεσιτικά δίκτυα — να παρέχουν δεδομένα μέσω διμερών μνημονίων συνεργασίας.
Για την προστασία των πολιτών, όλες οι πληροφορίες, ακόμη και εκείνες που φέρουν γεωχωρική αναφορά, θα συλλέγονται σε πλήρως ανωνυμοποιημένη μορφή, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων. Τα στοιχεία αυτά θα τροφοδοτούν το Ολοκληρωμένο Γεωπληροφοριακό Σύστημα Μαζικής Εκτίμησης Αξίας Ακινήτων (CAMA), δημιουργώντας την υποδομή για τη μελλοντική ευθυγράμμιση των αντικειμενικών αξιών με τις εμπορικές τιμές.
Τι δεν αλλάζει — τουλάχιστον όχι αμέσως
Η δημιουργία της Τράπεζας Αξιών Ακινήτων δεν θα επιφέρει άμεση ή αυτόματη αλλαγή στις αντικειμενικές αξίες και, κατ’ επέκταση, στον ΕΝΦΙΑ ή στους φόρους μεταβίβασης. Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, η έναρξη λειτουργίας της βάσης δεδομένων έχει καθαρά πληροφοριακό και προπαρασκευαστικό χαρακτήρα. Η ύπαρξη λίγων ακριβών πωλήσεων σε μια περιοχή δεν συνεπάγεται αυτόματα αναπροσαρμογή της τιμής ζώνης.
Το ισχύον καθεστώς καθορισμού των αντικειμενικών αξιών παραμένει σε ισχύ. Οι κατά τόπους επιτροπές και οι ιδιώτες πιστοποιημένοι εκτιμητές συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά. Όταν το υπουργείο αποφασίζει να αλλάξει τις τιμές ή να εξετάσει ενστάσεις δήμων, ακολουθείται η γραφειοκρατική διαδικασία: εισηγήσεις, γνωμοδοτήσεις δημοτικών συμβουλίων, κλήρωση και ανάθεση σε ορκωτούς εκτιμητές, έλεγχος από ειδικές επιτροπές του υπουργείου και τελική έκδοση υπουργικής απόφασης. Παρά την ψηφιοποίηση των τιμών ζώνης μέσω της πλατφόρμας valuemaps.gov.gr, ο πυρήνας της διαδικασίας παραμένει παραδοσιακός.
Ο ορίζοντας του 2027
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό, το αυτοματοποιημένο σύστημα υπολογισμού των αντικειμενικών τιμών πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία στο τέλος του 2027. Εφόσον δεν υπάρξουν ανατροπές, η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα αρχίσει τους πρώτους μήνες του νέου έτους να συγκεντρώνει πραγματικές τιμές από συμβόλαια, μεσίτες και τράπεζες. Όταν ενεργοποιηθεί ο αλγόριθμος, οι επιτροπές θα καταργηθούν ή θα περιοριστούν σε πολύ ειδικές περιπτώσεις. Το σύστημα θα διαβάζει τις αυξομειώσεις της αγοράς από την Τράπεζα Αξιών και θα αναπροσαρμόζει αυτόματα τις τιμές ζώνης στο valuemaps.gov.gr, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, υπουργικές αποφάσεις ή πολύμηνες καθυστερήσεις.
Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα αποτελέσει ένα ακόμη «γρανάζι» στο ευρύτερο ψηφιακό πλέγμα για τα ακίνητα, με πρώτο βασικό συνεργάτη το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) που υλοποιεί η ΑΑΔΕ. Το ΜΙΔΑ εστιάζει στη φορολογική απεικόνιση των ακινήτων, ελέγχοντας τη χρήση, τις μισθώσεις και τη διασύνδεση του εντύπου Ε9 με το Κτηματολόγιο μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ. Ενώ το ΜΙΔΑ αποτελεί το εργαλείο ελέγχου της φορολογικής συμμόρφωσης, η Τράπεζα Αξιών έρχεται να το τροφοδοτήσει με τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα της αγοράς.
