Η κυβέρνηση έβαλε τους «αγίους» να ρίξουν τις τιμές – αλλά ξέχασε τον… άγιο

Στη σύσκεψη για την ακρίβεια, η κυβέρνηση κάλεσε τους πάντες – εκτός από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και τους καταναλωτές. Και τώρα αναρωτιέται γιατί η αγορά δεν… αγιάζει

Μια σύσκεψη με απόντες

Η κυβέρνηση αποφάσισε να αναλάβει δράση κατά της ακρίβειας. Κάλεσε στο ίδιο τραπέζι προμηθευτές, παραγωγούς και το οργανωμένο λιανεμπόριο. Ο στόχος ήταν φιλόδοξος: η μείωση των τιμών σε περίπου 250 βασικά καταναλωτικά αγαθά. Ωστόσο, η σύνθεση της σύσκεψης προκάλεσε εύλογα ερωτήματα. Πρώτο και κυριότερο, απουσίαζε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, το καθ’ ύλην αρμόδιο όργανο για την εποπτεία της αγοράς και την επιβολή κυρώσεων όταν παραβιάζονται οι κανόνες. Εξίσου αξιοσημείωτη ήταν και η απουσία των εκπροσώπων των καταναλωτών, παρότι η συζήτηση αφορούσε πρωτίστως τους ίδιους. Αναμφίβολα, το να συζητάς για τις τιμές χωρίς αυτούς που τις πληρώνουν και χωρίς αυτόν που ελέγχει την αγορά, δημιουργεί μια αίσθηση… ημιτελούς σχεδίου.

Απορία, ωστόσο, προκάλεσε και η χρονική μετάθεση των μειώσεων. Αντί να ξεκινήσουν άμεσα, από την 1η Ιουλίου, μετατέθηκαν για δύο μήνες αργότερα. Τα νοικοκυριά θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν το υψηλό κόστος ζωής, ενώ ταυτόχρονα καταργήθηκε άμεσα το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους. Αν οι τιμές συμφωνήθηκε να παραμείνουν ουσιαστικά σταθερές τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, τι εμπόδιζε τη διατήρηση του συγκεκριμένου περιορισμού έως ότου εφαρμοστούν στην πράξη οι μειώσεις; Πρόκειται για ένα ερώτημα που, αναμφίβολα, θα απασχολήσει έντονα την κοινή γνώμη.

Ο ανταγωνισμός που μπαίνει στο ψυγείο

Πέρα από τις απουσίες και τις καθυστερήσεις, υπάρχει και ένα βαθύτερο ζήτημα που αφορά τον ίδιο τον ανταγωνισμό. Όταν περίπου 250 κωδικοί βασικών προϊόντων θα πωλούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα και συντονισμένα από τους βασικούς «παίκτες» της αγοράς σε χαμηλότερες τιμές, ποιες θα είναι οι επιπτώσεις για τις επιχειρήσεις που δεν θα συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία; Θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν την αγορά τους επί ίσοις όροις ή θα βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση;

Επιπλέον, η νέα Ανεξάρτητη Αρχή ελέγχου της αγοράς τέθηκε υπό την άτυπη εποπτεία της κυβέρνησης, αντί να αφεθεί να ασκήσει απρόσκοπτα τον θεσμικό της ρόλο. Συνεπώς, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας κυβέρνησης που θέλει να ελέγξει τα πάντα, αλλά τελικά δεν ελέγχει τίποτα. Είναι γνωστό το ρητό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Τα «μέσα», όμως, με τα οποία πορεύονται διαχρονικά οι κυβερνήσεις στο ζήτημα των ανατιμήσεων έχουν τη σημασία τους. Ίσως, λοιπόν, ήρθε η ώρα να θυμηθούμε και το ρητό «και ο άγιος φοβέρα θέλει». Διότι η αγορά δεν αγιάζει μόνο με ευχές και συσκέψεις.

«Ίσως ήρθε η ώρα να θυμηθούμε ότι “και ο άγιος φοβέρα θέλει”. Γιατί η αγορά δεν αγιάζει μόνο με ευχές.»