Το ΝΑΤΟ, η Τουρκία και η «Γαλάζια Πατρίδα» – η ελληνική διπλωματική μάχη

Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα βρίσκει την Ελλάδα μπροστά σε μια κρίσιμη πρόκληση – η τουρκική πλευρά προωθεί τον νόμο της «Γαλάζιας Πατρίδας» και διεκδικεί ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεών της

Η τουρκική στρατηγική και οι αναθεωρητικές φιλοδοξίες

Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα βρίσκει την Τουρκία να επιδεικνύει μια σαφή στρατηγική βούληση. Η δεδηλωμένη πρόθεσή της να υιοθετήσει τον νόμο της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποτελεί μια κίνηση που, αν υλοποιηθεί, θα νομιμοποιήσει σε εθνικό επίπεδο τις αξιώσεις της για οικειοποίηση θαλάσσιων περιοχών. Ωστόσο, αυτή η θεώρηση έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές του ΟΗΕ. Επιπλέον, η τουρκική στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στο Αιγαίο. Οι φιλοδοξίες της επεκτείνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ παράλληλα αποκτούν και εδαφικές διαστάσεις που αφορούν τη Συρία και το Ιράκ.

Παράλληλα, η Τουρκία προχωρά σε μια σειρά από παρεμβατικές ενέργειες, διατηρώντας ένοπλες παρουσίες σε χώρες όπως το Αζερμπαϊτζάν, η Λιβύη και η Συρία. Αναμφίβολα, αυτή η πολιτική αποσκοπεί στην ενίσχυση της περιφερειακής της επιρροής. Συνεπώς, η Ελλάδα οφείλει να αντιληφθεί το εύρος της απειλής και να κινηθεί αναλόγως, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο διπλωματικό εργαλείο.

Η ελληνική αντίδραση και η αξιοποίηση των συμμαχιών

Σε αντίθεση με την τουρκική επιθετικότητα, η Ελλάδα έχει αναπτύξει στενές συνεργασίες με το Ισραήλ, την Κύπρο, την Ιορδανία και τον Λίβανο. Ταυτόχρονα, η χώρα μας προχωρά σε εξοπλιστικά προγράμματα, στο μέτρο που το επιτρέπει η οικονομία της. Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας στηρίζεται κυρίως στο διεθνές δίκαιο και στη διπλωματική κινητικότητα. Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα οφείλει να ενεργοποιεί συστηματικά την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, οργανισμούς από τους οποίους η Τουρκία προσδοκά σημαντικά οφέλη.

Εξάλλου, η Σύνοδος Κορυφής προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία. Η Τουρκία ζητά επίμονα την ενίσχυση της αεροπορίας της με αμερικανικούς κινητήρες για τα μαχητικά ΚΑΑΝ, καθώς και την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35. Επιπλέον, προωθεί την ίδρυση δύο νέων Στρατηγείων του ΝΑΤΟ στο έδαφός της. Μπροστά σε αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα πρέπει να χρησιμοποιήσει τη θεσμική της επιρροή. Συνεπώς, θα πρέπει να εξαρτήσει τη συναίνεσή της από την τουρκική στάση στο ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η πρόταση για μια ενεργητική και μη ηττοπαθή στάση

Πέραν των διμερών ενεργειών, η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την οποία η Τουρκία προσδοκά πολλά, δεν έχει κανέναν λόγο να αγνοήσει μια κατάσταση που μπορεί να ταράξει τις ισορροπίες. Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μάλιστα, προσφέρει ένα πρόσθετο εργαλείο πίεσης. Ως εκ τούτου, η Αθήνα θα πρέπει να θέσει το ζήτημα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο, καθώς το πρόβλημα δεν είναι οικονομικό ή τεχνικό, αλλά ουσιαστικά πολιτικό.

Αυτό που δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να επιτρέψουμε είναι μια αναβλητική, παθητική στάση. Μια τέτοια αντιμετώπιση θα ευνοούσε τις εις βάρος μας εξελίξεις. Θα μείωνε, παράλληλα, την αξιοπρέπειά μας απέναντι σε φίλους, εταίρους και συμμάχους. Ακόμη χειρότερα, θα μας υποβάθμιζε στα μάτια του ίδιου του αντιπάλου. Τελικά, η στάση της Ελλάδας στη Σύνοδο Κορυφής θα κρίνει όχι μόνο τις άμεσες ισορροπίες στην περιοχή, αλλά και τον ρόλο της χώρας μας στις μελλοντικές γεωπολιτικές εξελίξεις.

«Αυτό που δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να γίνει είναι η υιοθέτηση μιας στάσης αναβλητικής, παθητικής, νωθρής και αδικαιολόγητα ηττοπαθούς – γιατί έτσι όχι μόνο ευνοούμε τις εις βάρος μας εξελίξεις, αλλά μειώνουμε και την αξιοπρέπειά μας έναντι φίλων, εταίρων και συμμάχων».