Η τρομοκρατική ενέργεια της 26ης Ιουλίου άφησε μια νεκρή και 29 τραυματίες. Ειδικοί προειδοποιούν ότι η ριζοσπαστικοποίηση νέων μουσουλμάνων δεύτερης γενιάς παραμένει απειλή, παρά την κατάρρευση του Ισλαμικού Κράτους.
Γιώργος Παπαγιάννης | 31 Ιουλίου 2026 ΔΙΕΘΝΗ
Η επίθεση στο φεστιβάλ Pride του Βερολίνου την Κυριακή 26 Ιουλίου επανέφερε στο προσκήνιο έναν παλιό εφιάλτη. Μια γυναίκα έχασε τη ζωή της. Είκοσι εννέα άνθρωποι τραυματίστηκαν. Η Γερμανία θρηνεί, η Ευρώπη ανησυχεί. Η τρομοκρατική απειλή, που πολλοί θεωρούσαν φθίνουσα, αποδείχθηκε ζωντανή.
Ο ύποπτος, Αμπντούλ Μπαλούτ, είναι ένας νεαρός Γερμανός με καταγωγή από τον Λίβανο. Είχε προσπαθήσει να ενταχθεί στο Ισλαμικό Κράτος στη Συρία και το Ιράκ. Οι αρχές τον γνώριζαν. Παρ’ όλα αυτά, η επίθεση έγινε. Το ερώτημα είναι γιατί.
Μια νέα γενιά τζιχαντιστών
Ο Ιμπραήμ Αλ-Μαράσι, επίκουρος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών, αναλύει το φαινόμενο. Όπως γράφει στο The Conversation, η ιδεολογία του «ISISισμού» επιβιώνει. Το Ισλαμικό Κράτος ως κρατική οντότητα έχει καταρρεύσει από το 2018. Ωστόσο, η τοξική του επιρροή παραμένει.
Ο Αλ-Μαράσι διακρίνει δύο ομάδες που στρατολογούνται στην Ευρώπη. Πρώτον, οι μουσουλμάνοι δεύτερης γενιάς. Είναι παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν στη Δύση. Ζουν μια κοσμική ζωή, μακριά από τη θρησκεία. Κάποια στιγμή, όμως, αλλάζουν. Η αλλαγή συχνά συμβαίνει στη φυλακή.
«Γίνονται “αναγεννημένοι” μουσουλμάνοι, υιοθετώντας μια πολύ πιο αυστηρή και ριζοσπαστική εκδοχή της πίστης»
Δεύτερον, οι Ευρωπαίοι που ασπάζονται το Ισλάμ. Και οι δύο ομάδες είναι μικρές σε αριθμό. Όμως, η βία που μπορούν να προκαλέσουν είναι δυσανάλογη. Οι μετανάστες πρώτης γενιάς, αντίθετα, δεν στρατολογούνται. Θυσίασαν τα πάντα για μια καλύτερη ζωή. Οι τρίτης γενιάς, επίσης, σπάνια εμπλέκονται. Έχουν ενσωματωθεί ή έχουν βρει μια ισορροπία στις ταυτότητές τους.
«Η απόγνωση, η έλλειψη προοπτικής και η οργή είναι οι λόγοι για τους οποίους η γοητεία του “ISISισμού” εξακολουθεί να επιβιώνει»
Μια οικογενειακή εξέγερση
Ο Αλ-Μαράσι συμφωνεί με τον Γάλλο ακαδημαϊκό Ολιβιέ Ρουά. Ο Ρουά είχε γράψει στη Guardian το 2017 ότι η ριζοσπαστικοποίηση είναι συχνά μια μορφή εξέγερσης. Δεν είναι θρησκευτική αναζήτηση, αλλά γενεακή ρήξη. Τα παιδιά επιδιώκουν να αποδείξουν ότι είναι πιο ευσεβή από τους γονείς τους. Επαναστατούν εναντίον της κοσμικής ζωής της οικογένειάς τους.
Οι ακροδεξιές πολιτικές δυνάμεις στην Ευρώπη δεν θα χάσουν την ευκαιρία. Θα χρησιμοποιήσουν την επίθεση για να ενισχύσουν τα επιχειρήματά τους. Θα ζητήσουν περιορισμό της μετανάστευσης. Ταυτόχρονα, εργάζονται για να περιορίσουν τα δικαιώματα της LGBTQIA+ κοινότητας. Ο Αλ-Μαράσι προειδοποιεί: η ρητορική αυτή δεν αντιμετωπίζει την πραγματική αιτία.
Περιθωριοποίηση και απόγνωση
Ο καθηγητής προτείνει μια εναλλακτική προσέγγιση. Αντί για ισλαμοφοβία, η Δύση πρέπει να δει τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Η απόγνωση, η έλλειψη προοπτικής και η οργή είναι τα γόνιμα εδάφη. Εκεί καρπώνεται ο εξτρεμισμός, σε όλο το πολιτικό φάσμα.
Η τρομοκρατία δεν θα νικηθεί μόνο με την αστυνόμευση. Χρειάζονται πολιτικές ένταξης. Οι περιθωριοποιημένες κοινότητες χρειάζονται ελπίδα. Διαφορετικά, ο «ISISισμός» θα συνεχίσει να βρίσκει νέους οπαδούς. Η επίθεση στο Βερολίνο είναι μια υπενθύμιση. Η μάχη ενάντια στη βίαιη ριζοσπαστικοποίηση απέχει πολύ από το να έχει κερδηθεί.
