30 Ιουνίου 2026, 15:45
Δεν έφταιξαν μόνο οι εργασίες στο διπλανό οικόπεδο. Το κτίριο ήταν ήδη επιβαρυμένο. Και οι ειδικοί το εξηγούν με στοιχεία
«Είναι πάρα πολύ πιθανό να χτύπησαν τα θεμέλια»
Ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών του ΕΜΠ, Κωνσταντίνος Σπυράκος, μίλησε στην ΕΡΤ. Και έβαλε στο μικροσκόπιο έναν παράγοντα που ίσως αποδειχθεί καθοριστικός. «Είναι πάρα πολύ πιθανό», είπε, «οι εργασίες στο παρακείμενο κτίριο να χτύπησαν τα θεμέλια της πολυκατοικίας που κατέρρευσε». Ωστόσο, δεν απέδωσε την τραγωδία αποκλειστικά στις εργασίες. Αντίθετα, έδωσε μεγάλη έμφαση στη σχέση των δύο κτιρίων. «Εάν υπήρχε κοινή ή άμεσα επηρεαζόμενη θεμελίωση», εξήγησε, «τότε μια επέμβαση στο ένα κτίριο θα μπορούσε να επηρεάσει και το άλλο».
Ο κ. Σπυράκος, μιλώντας και στο Star, ξεκαθάρισε κάτι που αξίζει να κρατήσουμε. Ένα σωστά κατασκευασμένο και θεμελιωμένο κτίριο δεν θα έπρεπε να καταρρεύσει εξαιτίας εργασιών σε όμορο οικόπεδο. Χαρακτήρισε μάλιστα «εξαιρετικά ασυνήθιστο» ένα περιστατικό ολικής κατάρρευσης. Και πρόσθεσε ότι ακόμη και μια μερική κατάρρευση προϋποθέτει συνήθως επεμβάσεις πολύ κοντά ή απευθείας στα θεμέλια. Συνεπώς, θεωρεί απίθανο μια απλή δόνηση από μόνη της να προκάλεσε το κακό. Εκτός, βέβαια, αν υπήρχε κάποια ιδιαίτερη γεωλογική συνθήκη – για παράδειγμα, μια υπόγεια κοιλότητα που υποχώρησε.
«Ένα σωστά κατασκευασμένο κτίριο δεν θα έπρεπε να καταρρεύσει. Η ολική κατάρρευση είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη.»
Ο παράγοντας «παλαιότητα» και το γηρασμένο κτιριακό απόθεμα
Από την πλευρά του, ο Βασίλης Παπαδόπουλος, μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, έριξε το βάρος αλλού. Στην ηλικία του κτιρίου. «Η παλαιότητα αποτελεί πιθανότατα τον βασικότερο παράγοντα της κατάρρευσης», τόνισε. Και δεν σταμάτησε εκεί. Ζήτησε η διερεύνηση να μην περιοριστεί στο συγκεκριμένο περιστατικό. Να αναδείξει συνολικά τα προβλήματα του «γηρασμένου κτιριακού αποθέματος της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και των υπόλοιπων μεγάλων αστικών κέντρων».
Ο κ. Παπαδόπουλος εξήγησε πώς δουλεύει η φυσική καταπόνηση. Οι επαναλαμβανόμενες σεισμικές δονήσεις. Η φθορά του χρόνου. Όλα αυτά, επί δεκαετίες, προκαλούν ρηγματώσεις και σταδιακή αποδυνάμωση του φέροντος οργανισμού. Ακόμη και αν τηρήθηκαν όλα τα μέτρα ασφαλείας κατά τις εργασίες στο διπλανό οικόπεδο, ένα ιδιαίτερα παλιό και επιβαρυμένο κτίριο θα μπορούσε να οδηγηθεί σε κατάρρευση. Εξάλλου, σημείωσε, αν κάτω από τα θεμέλια υπήρχε χαλαρό έδαφος ή σχιστολιθικό υπόβαθρο αντί για συμπαγή βράχο, οι εργασίες δίπλα θα επιβάρυναν μια ήδη ευάλωτη κατασκευή. «Κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί στο μέλλον», κατέληξε.
ΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ:
- Κ. Σπυράκος (ΕΜΠ): «Πάρα πολύ πιθανό να χτύπησαν τα θεμέλια» – αλλά ένα σωστά φτιαγμένο κτίριο δεν θα έπεφτε.
- Κ. Σπυράκος: Η ολική κατάρρευση είναι «εξαιρετικά ασυνήθιστη» – χρειάζεται επεμβάσεις πολύ κοντά στα θεμέλια.
- Β. Παπαδόπουλος: Η παλαιότητα ήταν πιθανότατα ο βασικότερος παράγοντας.
- Β. Παπαδόπουλος: Να αναδειχθεί το πρόβλημα του γηρασμένου κτιριακού αποθέματος σε όλη τη χώρα.
Περισσότεροι από ένας παράγοντες
Οι ειδικοί συγκλίνουν σε ένα σημείο. Η κατάρρευση δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στις εργασίες στο γειτονικό οικόπεδο. Χωρίς πλήρη εικόνα των συνθηκών, κανείς δεν μπορεί να εξάγει ασφαλές συμπέρασμα. Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι συνέβαλαν περισσότεροι παράγοντες. Ο τρόπος θεμελίωσης. Η φύση του εδάφους. Η παλαιότητα του κτιρίου. Και, αναμφίβολα, οι εργασίες δίπλα λειτούργησαν ως καταλύτης. Οι αρχές οφείλουν να ερευνήσουν σε βάθος. Και η πολιτεία να κοιτάξει στα μάτια το πρόβλημα των παλιών κτιρίων που σωριάζονται χωρίς να τα έχει αγγίξει κανείς.
«Κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί στο μέλλον.»
