Ο Φεντόροφ ανοίγει την κάλπη μέσα στον πόλεμο – Το νέο μέτωπο του Ζελένσκι είναι πλέον πολιτικό

Δημήτρης Γιαλουράκης | 19.08.2026 Διεθνή

Η παρέμβαση του Μιχαήλο Φεντόροφ δεν είναι μια ακόμη εσωτερική διαφωνία στο Κίεβο. Ο πρώην υπουργός Άμυνας ζητά να βρεθεί «νόμιμος, ασφαλής και ρεαλιστικός» τρόπος για τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία εν μέσω του πολέμου και ανοίγει ένα ζήτημα που αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει στο κέντρο της πολιτικής ζωής της χώρας: πόσο μπορεί να παραμένει σε αναστολή η εκλογική διαδικασία χωρίς να δοκιμάζεται η πολιτική νομιμοποίηση της εξουσίας;

Υπάρχουν πολιτικές παρεμβάσεις που αφορούν ένα πρόσωπο.

Και υπάρχουν παρεμβάσεις που, ακόμη κι αν ξεκινούν από ένα πρόσωπο, αγγίζουν ολόκληρο το πολιτικό σύστημα.

Η δημόσια παρέμβαση του Μιχαήλο Φεντόροφ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, ο οποίος μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες ανήκε στον στενό κύκλο της εξουσίας του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, βγήκε δημόσια και ζήτησε να βρεθεί ένας τρόπος για τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών ακόμη και υπό συνθήκες πολέμου.

Δεν ανακοίνωσε υποψηφιότητα.

Δεν είπε ότι διεκδικεί την προεδρία.

Δεν κάλεσε σε ανατροπή του Ζελένσκι.

Όμως το μήνυμα έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, ακριβώς επειδή προέρχεται από άνθρωπο που γνωρίζει το σύστημα εξουσίας από μέσα.

Από το πλευρό του Ζελένσκι στην αμφισβήτηση

Ο Φεντόροφ δεν είναι ένας πολιτικός της αντιπολίτευσης που εμφανίστηκε ξαφνικά για να εκμεταλλευτεί την πολεμική κρίση.

Ανήκει στη γενιά πολιτικών που ανέδειξε ο ίδιος ο Ζελένσκι μετά το 2019. Συνδέθηκε με την ψηφιακή μεταρρύθμιση του ουκρανικού κράτους και στη συνέχεια με την τεχνολογική διάσταση της πολεμικής προσπάθειας.

Τον Ιανουάριο του 2026 ανέλαβε το υπουργείο Άμυνας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία επιχειρούσε να συνδυάσει τη στρατιωτική προσπάθεια με την τεχνολογική καινοτομία και την αναδιοργάνωση των ενόπλων δυνάμεων.

Η θητεία του όμως δεν κράτησε.

Η απομάκρυνσή του τον Ιούλιο αποκάλυψε βαθύτερες διαφωνίες για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διοικείται η πολεμική μηχανή και, ευρύτερα, για το μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η σύγκρουση δεν σταμάτησε με την αποχώρησή του από την κυβέρνηση.

Ο Φεντόροφ επέλεξε να παραμείνει πολιτικά ενεργός.

Και τώρα περνά από την κριτική της κυβέρνησης σε ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα: την επιστροφή της Ουκρανίας στην εκλογική κανονικότητα.

Το ερώτημα των εκλογών

Η Ουκρανία βρίσκεται υπό στρατιωτικό νόμο και οι εκλογές δεν διεξάγονται υπό το σημερινό θεσμικό πλαίσιο.

Αυτό δεν είναι μια τυπική λεπτομέρεια.

Η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο, εκατομμύρια Ουκρανοί ζουν εκτός της επικράτειας, άλλοι έχουν μετακινηθεί στο εσωτερικό, ενώ τμήματα της χώρας βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο.

Μια εκλογική διαδικασία υπό αυτές τις συνθήκες θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη.

Πώς ψηφίζουν οι στρατιώτες στο μέτωπο;

Πώς ψηφίζουν οι πρόσφυγες στο εξωτερικό;

Πώς ψηφίζουν οι πολίτες σε περιοχές που δεν ελέγχονται από το ουκρανικό κράτος;

Πώς προστατεύεται η εκλογική διαδικασία από ρωσικές κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση και επιχειρήσεις επιρροής;

Και κυρίως: πώς διασφαλίζεται ότι το αποτέλεσμα θα θεωρηθεί νόμιμο τόσο στο εσωτερικό όσο και από τους διεθνείς συμμάχους της Ουκρανίας;

Αυτά είναι πραγματικά προβλήματα.

Αλλά υπάρχει και το αντίστροφο πρόβλημα.

Μια δημοκρατία που βρίσκεται για χρόνια σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πρέπει κάποια στιγμή να εξηγήσει πώς και πότε θα επιστρέψει στην κανονική δημοκρατική λειτουργία.

Το πραγματικό πρόβλημα για τον Ζελένσκι

Εδώ βρίσκεται η πολιτική σημασία της παρέμβασης Φεντόροφ.

Δεν χρειάζεται να υποστηρίξει κανείς ότι ο Ζελένσκι είναι «παράνομος» για να διαπιστώσει ότι υπάρχει ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης.

Η κατάσταση είναι πιο σύνθετη.

Οι προεδρικές εκλογές που κανονικά θα έπρεπε να έχουν διεξαχθεί δεν πραγματοποιήθηκαν λόγω του πολέμου και του στρατιωτικού νόμου. Το ουκρανικό θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη συνέχιση της άσκησης των προεδρικών εξουσιών μέχρι την ανάληψη καθηκόντων από νέο πρόεδρο.

Άρα το ζήτημα δεν είναι αν ο Ζελένσκι «κάθεται παράνομα στην καρέκλα».

Το πολύ σοβαρότερο ερώτημα είναι άλλο:

Πόσο μπορεί να διαρκεί η δημοκρατική αναστολή χωρίς να αρχίσει να δημιουργείται πολιτικό έλλειμμα νομιμοποίησης;

Αυτό ακριβώς είναι το πεδίο στο οποίο κινείται ο Φεντόροφ.

Και οι αριθμοί κάνουν την παρέμβαση πιο ενδιαφέρουσα

Η παρέμβαση του πρώην υπουργού δεν γίνεται σε πολιτικό κενό.

Σε δημοσκόπηση της Socis που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουλίου και στις αρχές Αυγούστου, ο Φεντόροφ εμφανίζεται με 13,1% σε έναν υποθετικό πρώτο γύρο προεδρικών εκλογών.

Βρίσκεται πίσω από τον Ζελένσκι και τον Βαλέρι Ζαλούζνι.

Όμως η εικόνα αλλάζει δραματικά σε ένα υποθετικό δεύτερο γύρο.

Στο σενάριο Φεντόροφ – Ζελένσκι, ο Φεντόροφ συγκεντρώνει 63,8% έναντι 36,2% του σημερινού προέδρου.

Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι ο Φεντόροφ είναι υποψήφιος ούτε ότι θα κέρδιζε πραγματικές εκλογές.

Δείχνουν όμως ότι υπάρχει ήδη ένα σημαντικό κομμάτι της ουκρανικής κοινωνίας που μπορεί να δει έναν νέο πολιτικό πόλο ως εναλλακτική απέναντι στον Ζελένσκι.

Και αυτό είναι αρκετό για να αποκτήσει η παρέμβασή του πολύ μεγαλύτερο βάρος.

Το δίλημμα που δεν μπορεί να αποφύγει η Ουκρανία

Η Ουκρανία βρίσκεται ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες ανάγκες.

Από τη μία, η συνέχιση του πολέμου απαιτεί σταθερότητα, συγκεντρωμένη λήψη αποφάσεων και προστασία της χώρας από κάθε προσπάθεια εσωτερικής αποσταθεροποίησης.

Από την άλλη, η δημοκρατία δεν μπορεί να παραμένει επ’ αόριστον σε κατάσταση αναστολής χωρίς κόστος.

Και εδώ υπάρχει ένα ιδιαίτερα δύσκολο γεωπολιτικό ζήτημα.

Η Ρωσία θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί μια εκλογική διαδικασία για να διχάσει την ουκρανική κοινωνία.

Αλλά θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί εξίσου αποτελεσματικά και το αντίστροφο: την εικόνα μιας χώρας που πολεμά για την ευρωπαϊκή δημοκρατία ενώ η ίδια δεν μπορεί να προσδιορίσει πότε θα επιστρέψει σε πλήρη εκλογική κανονικότητα.

Γι’ αυτό η συζήτηση δεν είναι απλώς εσωτερική ουκρανική υπόθεση.

Είναι μέρος της ίδιας της γεωπολιτικής μάχης για το ποιο πολιτικό μοντέλο θα επικρατήσει στην Ουκρανία μετά τον πόλεμο.

Ο Φεντόροφ μπορεί να είναι η αρχή μιας νέας εποχής

Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Η ουκρανική πολιτική σκηνή αρχίζει ήδη να συζητά την επόμενη ημέρα.

Και η απομάκρυνση του Φεντόροφ δεν έχει ερμηνευτεί μόνο ως αλλαγή προσώπου στο υπουργείο Άμυνας. Έχει συνδεθεί και με μια ευρύτερη σύγκρουση ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές και αντιλήψεις για το κράτος, τον στρατό και τη διακυβέρνηση.

Αυτό μπορεί να αποδειχθεί σημαντικό μετά τον πόλεμο.

Οι άνθρωποι που διαχειρίστηκαν την Ουκρανία κατά την πολεμική περίοδο δεν θα είναι απαραίτητα εκείνοι που θα κυριαρχήσουν στην πολιτική της μεταπολεμικής χώρας.

Ο Φεντόροφ, λόγω ηλικίας, τεχνοκρατικού προφίλ και σχέσης με τη νέα γενιά της ουκρανικής πολιτικής, έχει χαρακτηριστικά που μπορούν να τον καταστήσουν μέρος αυτής της επόμενης ημέρας.

Αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει λόγος να προεξοφληθεί ότι θα είναι υποψήφιος για την προεδρία.

Αυτό θα ήταν υπόθεση.

Το γεγονός είναι ότι ένας πρώην υπουργός Άμυνας από το εσωτερικό του συστήματος εξουσίας ζητά πλέον δημόσια να ανοίξει η συζήτηση για εκλογές.

Το νέο μέτωπο του Ζελένσκι

Ο Ζελένσκι εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο στρατιωτικό και γεωπολιτικό πρόβλημα της σύγχρονης Ουκρανίας.

Τώρα όμως εμφανίζεται μπροστά του και ένα διαφορετικό μέτωπο.

Το μέτωπο της πολιτικής νομιμοποίησης.

Ο Φεντόροφ μπορεί να εξελιχθεί σε αντίπαλό του ή μπορεί να παραμείνει ένας πρώην υπουργός που έκανε μία ισχυρή πολιτική παρέμβαση.

Σήμερα κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα.

Ένα πράγμα όμως είναι ήδη σαφές:

η συζήτηση για το πώς και πότε θα επιστρέψει η Ουκρανία στις εκλογές έχει πλέον ανοίξει μέσα από το ίδιο το στρατόπεδο της εξουσίας.

Και από τη στιγμή που άνοιξε, δύσκολα θα κλείσει ξανά.

Γιατί ο πόλεμος μπορεί να καθυστερεί την κάλπη.

Δεν μπορεί όμως να εξαφανίσει για πάντα το ερώτημα που βρίσκεται πίσω από αυτήν:

Ποιος κυβερνά την Ουκρανία και με ποια δημοκρατική νομιμοποίηση όταν τελειώσει ο πόλεμος;

Πηγές: Politico, Ukrainska Pravda.