Ο Πρόεδρος Τραμπ δεν απέκλεισε την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, ενώ ο Αρχηγός του Μικτού Επιτελείου παραδέχεται ότι οι αεροπορικές επιδρομές δεν επαρκούν – Οι πολεμικοί στόχοι αλλάζουν συνεχώς, με την προστασία της ναυσιπλοΐας στον Ορμούζ να αντικαθιστά την αρχική αιτιολόγηση της εξουδετέρωσης του πυρηνικού προγράμματος
Δημήτρης Γιαλουράκης | 27 Ιουλίου 2026 ΔΙΕΘΝΗ
Οι δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ και του Αρχηγού του Αμερικανικού Μικτού Επιτελείου, Πτέραρχου Νταν Κέιν, επαναφέρουν στο προσκήνιο το ενδεχόμενο ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν. Ο κ. Τραμπ, ερωτηθείς σχετικά πριν από τρεις ημέρες, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο, ενώ ο κ. Κέιν παραδέχθηκε δημόσια ότι η αεροπορική ισχύς, όσο συντριπτική και αν είναι, έχει όρια, θέτοντας το ερώτημα: εάν οι αεροπορικές επιχειρήσεις δεν επαρκούν, ποιο είναι το επόμενο βήμα;
Η συνεχής μετατόπιση των πολεμικών στόχων αποκαλύπτει την απουσία μιας συνεκτικής στρατηγικής. Αρχικά, ο πόλεμος παρουσιάστηκε ως αναγκαίος για την καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την εξουδετέρωση των βαλλιστικών πυραύλων. Στη συνέχεια, προστέθηκε ο περιορισμός των φιλοϊρανικών οργανώσεων στην περιοχή και, τελικά, ο σκοπός της αλλαγής καθεστώτος. Σήμερα, η συζήτηση έχει μετατοπιστεί στην ανάγκη διασφάλισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία ήταν ανοικτά πριν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.
Τα όρια της αεροπορικής ισχύος και το στρατηγικό δίλημμα
Η παραδοχή του Πτέραρχου Κέιν ότι η αεροπορική ισχύς έχει όρια δεν αποτελεί ένδειξη επιχειρησιακής αδυναμίας, αλλά αναγνώριση ενός διαχρονικού στρατηγικού κανόνα. Καμία αεροπορική εκστρατεία, όσο επιτυχημένη και αν είναι τακτικά, δεν μπορεί από μόνη της να επιβάλει σταθερό πολιτικό αποτέλεσμα, όταν ο αντίπαλος διαθέτει κρατική συνοχή, έλεγχο του εδάφους και βούληση αντίστασης. Το Βιετνάμ, το Αφγανιστάν, το Ιράκ και η Ουκρανία αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.
«Η στρατιωτική ισχύς μπορεί να καταστρέψει δυνατότητες. Δύσκολα όμως καταστρέφει πολιτική βούληση.»
«Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν μια χερσαία εισβολή, αλλά ότι ενδέχεται να οδηγηθούν σε αυτήν από τη δυναμική της σύγκρουσης»
Οι προκλήσεις μιας χερσαίας επιχείρησης στο Ιράν
Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, μια ευρεία χερσαία εισβολή στο Ιράν θα απαιτούσε περισσότερους από 200.000 στρατιώτες. Το Ιράν διαθέτει τετραπλάσια έκταση από το Ιράκ, πληθυσμό περίπου 90 εκατομμυρίων, ορεινό ανάγλυφο που ευνοεί τον αμυνόμενο, ισχυρές συμβατικές δυνάμεις, τους Φρουρούς της Επανάστασης και εκτεταμένο πυραυλικό οπλοστάσιο. Ακόμη και αν η στρατιωτική επιτυχία επιτυγχανόταν, το θεμελιώδες ερώτημα παραμένει: ποιος είναι ο επιθυμητός πολιτικός σκοπός και πώς θα αποχωρήσουν οι αμερικανικές δυνάμεις;
Ο Βρετανός στρατηγικός στοχαστής Μπάζιλ Λίντελ Χαρτ υποστήριζε ότι ο σκοπός της στρατηγικής είναι να επιτυγχάνει τον πολιτικό στόχο με το μικρότερο δυνατό κόστος, χωρίς να δημιουργεί προβλήματα μεγαλύτερα από εκείνα που επιχειρεί να λύσει. Οι περιορισμένες επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων, όπως επιδρομές σε πυρηνικές εγκαταστάσεις ή προσωρινή κατάληψη ενεργειακών στόχων, αποτελούν ένα πιθανό σενάριο, αλλά δεν λύνουν το στρατηγικό πρόβλημα.
Η στρατηγική κρίση της Ουάσιγκτον
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως επισημαίνεται από διεθνείς αναλυτές, δεν είναι εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να εισβάλουν στο Ιράν – τεχνικά μπορούν σχεδόν οπουδήποτε. Το ερώτημα είναι αν γνωρίζουν γιατί θα το κάνουν, τι ακριβώς επιδιώκουν να επιτύχουν, πότε θα θεωρήσουν ότι πέτυχαν τον στόχο τους και πώς θα αποχωρήσουν. Η συνεχής μετατόπιση των πολεμικών στόχων υποδηλώνει ότι η πολιτική δεν παράγει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, δημιουργώντας πίεση για την επόμενη κλιμάκωση.
Η ιστορία διδάσκει ότι οι μεγάλες στρατηγικές αποτυχίες δεν ξεκινούν με αποφάσεις για ολοκληρωμένους πολέμους, αλλά όταν κάθε προηγούμενη κλιμάκωση αποτυγχάνει να επιτύχει τον πολιτικό της σκοπό. Όπως διατυπώνεται χαρακτηριστικά, το αμερικανικό πρόβλημα σήμερα δεν είναι ότι λείπει η ισχύς, αλλά ότι απουσιάζει μια συνεκτική στρατηγική, με την Ουάσιγκτον να κινδυνεύει να βρεθεί σε μια «Οδύσσεια» χωρίς διαφαινόμενη «Ιθάκη».
