Η Ελλάδα παίρνει θέση στον παγκόσμιο χάρτη του άνθρακα

Ένα φιλόδοξο σχέδιο που συνδέει τη Ρεβυθούσα με τον Πρίνο υπόσχεται να θάβει το διοξείδιο του άνθρακα βαθιά κάτω από τη γη — και να το μετατρέπει από πρόβλημα σε ευκαιρία

Το σχέδιο που «θάβει» το πρόβλημα

Σε βάθος 2.500 έως 3.600 μέτρων, εκεί που κάποτε βρισκόταν ένα από τα πιο παραγωγικά κοιτάσματα πετρελαίου της χώρας, η Ελλάδα ετοιμάζεται να αρχίσει να αποθηκεύει κάτι εντελώς διαφορετικό: διοξείδιο του άνθρακα. Το έργο APOLLOCO₂ δεν είναι μια ακόμη περιβαλλοντική εξαγγελία. Είναι ένα σχέδιο που παίρνει σάρκα και οστά, με χρηματοδοτήσεις που ξεπερνούν τα 400 εκατομμύρια ευρώ, και με ορίζοντα το 2027 για την έναρξη των γεωτρήσεων.

Η ιδέα είναι απλή και ταυτόχρονα εντυπωσιακή: βιομηχανίες που δεν μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές τους θα δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα, θα το στέλνουν μέσω αγωγών στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα, εκεί θα υγροποιείται αξιοποιώντας την υπάρχουσα κρυογενική υποδομή, θα φορτώνεται σε πλοία και θα μεταφέρεται στον Πρίνο. Εκεί, στο εξαντλημένο κοίτασμα, θα εισπιέζεται σε τεράστιο βάθος. Θάβεται. Κυριολεκτικά.

Τα χρήματα που ανοίγουν τον δρόμο

Για να φτάσει ένα τέτοιο έργο από τα χαρτιά στην πραγματικότητα, χρειάζονται λεφτά. Πολλά λεφτά. Και αυτά έχουν ήδη εξασφαλιστεί. Την περασμένη εβδομάδα, ο ΔΕΣΦΑ υπέγραψε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφωνία επιχορήγησης ύψους 169,3 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας. Το ποσό αυτό θα καλύψει την κατασκευή της μονάδας υγροποίησης, προσωρινής αποθήκευσης και εξαγωγής CO₂ στη Ρεβυθούσα. Παράλληλα, ο ΔΕΣΦΑ σχεδιάζει να αναπτύξει αγωγούς μεταφοράς του διοξειδίου από βιομηχανίες της περιοχής προς το νησί.

Στην άλλη άκρη της αλυσίδας, η υπόγεια αποθήκη στον Πρίνο έχει εξασφαλίσει 270 εκατομμύρια ευρώ — 120 εκατ. από το Connecting Europe Facility και 150 εκατ. από εθνικούς πόρους, εκ των οποίων 75 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αναμφίβολα, το συνολικό ποσό των 439 εκατ. ευρώ αποτελεί μια ισχυρή βάση για το συνολικό έργο του ενός δισεκατομμυρίου.

Η αγορά ήδη χτυπά την πόρτα

Το πιο ενθαρρυντικό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι τα χρήματα που έχουν ήδη εξασφαλιστεί. Είναι το ενδιαφέρον της αγοράς. Η EnEarth έχει ήδη υπογράψει 15 μη δεσμευτικά Μνημόνια Κατανόησης για 6,12 εκατομμύρια τόνους CO₂ με βιομηχανίες που δεν μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές τους με αλλαγή καυσίμου. Αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση υπερκαλύπτει το δυναμικό αποθήκευσης που θα αναπτυχθεί σε δύο φάσεις: αρχικά 1 εκατομμύριο τόνοι ετησίως και τελικά 2,8 εκατομμύρια τόνοι.

Τα επόμενα βήματα είναι κρίσιμα. Η Ρυθμιστική Αρχή πρέπει να δώσει την έγκρισή της. Το market test πρέπει να ολοκληρωθεί σε δύο φάσεις — μη δεσμευτική και δεσμευτική. Και η τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027. Εν τω μεταξύ, η νέα εξέδρα που θα εγκατασταθεί στην περιοχή βρίσκεται ήδη στο Πέραμα για εργασίες, προκειμένου στις αρχές του έτους να ξεκινήσουν οι πρώτες από τις έξι συνολικά γεωτρήσεις εισπίεσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο.

Συνεπώς, αυτό που ξεκίνησε ως ένα φιλόδοξο σχέδιο στα χαρτιά μετατρέπεται σταδιακά σε μια πραγματικότητα που μπορεί να αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της χώρας. Και το σημαντικότερο: η Ελλάδα δεν συμμετέχει απλώς σε μια ευρωπαϊκή τάση. Την πρωτοπορεί.

«Τα δύο έργα σε Ρεβυθούσα και Πρίνο λειτουργούν και ανεξάρτητα. Το ενδιαφέρον από την ελληνική αγορά υπερκαλύπτει ήδη το δυναμικό αποθήκευσης.»